Wat alweer te kopen voor die nonkels, schoonmoeders en vrienden? Huisrecensent Johan selecteerde 18 recente boeken die de moeite zijn - © Kira Auf der Heide

BBL's boekentips voor een beter eindejaar

Wat alweer te kopen voor die nonkels, schoonmoeders en vrienden? Huisrecensent Johan selecteerde 18 recente boeken die de moeite zijn - © Kira Auf der Heide

Wie gaat ons tegenhouden? Het coronavirus? Een file? Een besluiteloze regering? Nee, de jaarwende en bijbehorende feesten komen er onherroepelijk aan. Maar wat alweer te kopen voor die nonkels, schoonmoeders en vrienden? Johan selecteerde 18 recente boeken. Voor mensen die de wereld willen doorgronden en verbeteren, maar ook voor wie op pad gaat, fietst, vogels kijkt en zoveel meer.

Voor de buitenbeentjes

1. Papyrus, een geschiedenis van de wereld in boeken, Irene Vallejo

“Het eerste boek uit de geschiedenis ontstond toen woorden, neergeschreven luchtstroom, vaste grond onder de voeten kregen op het binnenste van een waterplant”.

Feiten verweven met fictie en gekneed tot een wervelend verhaal, zalig geschreven en puik vertaald: dat is Papyrus. Mythes, verhalen, plundertochten, gevechten, rollen papier, bibliotheken, misleiding, kennis en macht, … Vallejo is een classica met klasse, met passie voor boeken. Het verhaal valt uiteen in twee grote delen, Grieken en Romeinen, en is opgebouwd uit een hele reeks korte fragmenten. Ze voegt nu en dan kleine dingen uit haar eigen leven toe en is een meester in het scheppen van sferen. Ze vertrekt graag vanuit het heden (een gekende film, een boek, een muziekstuk) en bouwt hier op verder als ze de sfeer van een stad uit de oudheid schetst. Als lezer beleef je stukken van de oudheid vanop de eerste rij.

Meer

Voor de minderwaardezoekers

2. Minder is meer, hoe degrowth de wereld zal redden, Jason Hickel

“Hickel hekelt het kapitalisme”, zou de gemakkelijkste openingszin zijn. Intussen wordt hij hier en daar weggezet als “degrowth-goeroe”. Het oude trucje: geef iemand een etiket en zet de persoon in een hokje. Hickel is een economisch antropoloog. Hij schrijft over feiten en zet daarna naadloos de stap naar emotaal. Hij legt uit waar het misloopt met ons maatschappelijk systeem: dwangmatige, zinloze groei. Voor die groei moet alles wijken. Hickel gaat terug naar het begin, de start van het kapitalisme. Hij belicht niet enkel het louter economisch proces (hij gaat onder meer in op armoede, kolonisatie, onteigening, …) maar bespreekt ook de maatschappelijke en intellectuele aspecten. Kapitalisme kon enkel zo snel ontwikkelen als het animisme van tafel werd geveegd. Hij legt uit welke rol onder meer Francis Bacon en René Descartes speelden door het beïnvloeden en oriënteren van het waardepatroon. De onteigeningen leidden tot boerenopstanden, en Bacon zag wetenschap als wapen tegen de natuur, net zoals marteling tegen de boerenopstanden. Descartes benadrukte de rol van de delen en niet van het geheel en herleidde levende dieren tot objecten. Ze speelden een rol in een proces waarbij land eigendom werd, levende wezens dingen werden en ecosystemen  grondstoffen werden.  

Wat Hickel onderscheidt, is de manier waarop hij het schrijft. Hij zuigt je stapsgewijs in zijn gedachtewereld. Inhoudelijk gaat hij uiteraard in op de rol van energie in de escalerende groei, maar ook op de onophoudelijke materialenstroom. Juist door die koppeling kan hij makkelijk het sprookje van “groene groei” en “circulaire groei” doorprikken. Hij geeft aan hoe het anders kan, en dat is doodeenvoudig. “Minder is meer” is een schitterende titel. Inhoudelijk sterk, maar ook stevig. Best lezen vóór je je wijnfles opentrekt aan de feestdis.

Meer

Voor wie de rol van de overheid beter wil doorgronden

3. Moonshot, Grootste missies voor de hervorming van het kapitalisme,  Mariana Mazzucato

Marina Mazzucato is een topeconome. Zelden wordt een econoom door zoveel, maatschappelijk uiteenlopende groepen op handen gedragen. Op 8 juli 2021 pleitte BBL voor het boek. Zes dagen eerder was ze (digitale) gastspreker op het jaarlijkse evenement “New Insights” dat De Tijd en haar Franstalige zusterkrant jaarlijks organiseren.

Haar boodschap is heel eenvoudig. Bij belangrijke maatschappelijke hervormingen is er maar één geschikt om het stuur vast te nemen, en dat is de overheid. In het verleden was dit ook zo. Momenteel bevinden we ons in een crisis, het kapitalisme kraakt. Volgens haar is het noodzakelijk om het kapitalisme opnieuw uit te vinden. De economie moet doelgericht worden uitgebouwd. Er moet gekozen worden voor maatschappelijk relevante doelen, en dus niet zomaar het bekomen van meer geld. Ze pleit ervoor om de overheid van binnenuit te versterken op vlak van gezondheid, onderwijs, transport en milieu en gelijktijdig de economie een nieuwe richting te geven. Er is behoefte aan een nieuw narratief en een nieuw vocabulaire. Uiteraard vergt dat ambitie. Ze weerlegt de populaire assumptie dat de overheid ongeschikt en incompetent is. Wat veelvuldig voorkomt in het boek zijn termen als: samenwerken, visie, missie, efficiëntie, effectiviteit… Geen toeval dat ze door veel beleidsmakers graag beluisterd wordt.

Meer

Voor de grootouders, en hun kleinkinderen

4. ABC van het klimaat, Ilse van Dienderen, Amber Paris, Hugo van Dienderen

Van oudsher achten pubers het hun taak om hun ouders herop te voeden. Sinds enkele tientallen jaren werd die nobele taak in de Westerse wereld ongevraagd uitgebreid met het heropvoeden van grootouders, wat meestal nog lastiger is. In Vlaanderen is er echter niets om je zorgen over te maken: voor grootouders is alles immers ‘geregeld’. Via een nobele 3% schenkingsrechten kunnen stapels gekleurd papier probleemloos tussen generaties worden geschoven, indien gewenst zelfs met het overslaan van één generatie. En hoe zit het dan met milieu, gezondheid, toekomstperspectief, het uitsterven van dieren en de klimaatcrisis?

Niet iedereen wacht op de overheid om zaken in beweging te brengen. Sinds enkele jaren is er de beweging “Grootouders voor Klimaat”. Wat ontbrak, is een handboek. Inmiddels ligt dat er, uit het hart geschreven en aan gezond verstand getoetst, gemaakt door drie generaties. Grootvader Hugo Vandienderen was leerkracht, journalist en parlementslid, dochter Ilse van Dienderen is bio-ingenieur, werkte bij diverse besturen en is actief als politica en kleindochter Amber Paris (de dochter van Ilse) is leerkracht en politica. De inhoud gaat over alledaagse dingen, de dingen des leven. Het bundelt zaken die je doen en laten de hele dag kruisen, en springt van koffie over cargofiets naar Alpen, burgerparlement, dakboer, fake news, Leuven 2030,  Merckx en Nieuw-Zeeland. Het boek is informatief en prikkelt om zelf kleine zaken te wijzigen in je eigen leven. Met voorbeelden geven de auteurs aan hoe ook jij een verschil kan maken. De kwetsbaarheid van het boek is dat het erg tijdsgebonden is. Je houdt het daarom best binnen handbereik aan de keukentafel. Het combineert engagement met stevige argumenten, degelijke cijfers en ervaring. En vooral, solidariteit tussen generaties.

Meer

Voor de ontdekkingsreizigertjes

5. Het boek voor ontdekkingsreizigers in België, Kristien In-‘t-Ven, Greetje Van Buggenhout

Begin er maar aan: je kinderen het huis uit krijgen is niet altijd eenvoudig. Eens je gsm of tablet uit hun handen rukt, volgt meestal gekrijs. Er is een veel eenvoudigere aanpak: ga mee in hun fantasie. Laat hen kiezen uit de mooiste plekken voor ridders en prinsessen, leuke plekken om oma en/of opa mee naartoe te sleuren, de mooiste plekken voor ravotters, de fijnste plekken voor vogelspotters, zalige zeeplekken, de teletijdmachine, en ga zo maar door. Het boek maakt het verschil door de aanpak (je inleven in de gedachten van kinderen) en de vorm. Ook rasechte klassiekers zoals Bokrijk, een kinderboerderij of een arboretum komen aan bod. Het boek bevat alle praktische informatie, zoals een kaart en een lijst van alle plaatsen, gerangschikt per provincie, en uiteraard adressen en websites. En verder vind je foto’s en een leuke lay-out. De auteurs werken samen als de “Dingenzoekers”.

Meer

Voor de buitenkinderen (en hun ouders)

6. Expeditie natuur, 52 zoektochten om mee(r) buiten te komen, Sarah Devos

Sarah Devos is niet aan haar proefstuk toe, kinderen prikkelen om op pad te gaan kan ze als geen ander. Hoe doe je dat? Je dompelt je onder in hun leefwereld en verleidt ze met woord en beeld. Het boek bundelt 51 zoektochten. Als je wil, voeg je er zelf eentje toe, of je geniet vanuit je zetel. Een sporensafari, een rijmende rally, blazen en fluiten, een zwart-wit-tocht, een gaatjestocht, een boswoordenslang, een kriebeldiertjessafari, een jakkiebakkietocht, waterwonderland, een nachtelijke missie, een regenexpeditie,…

Het opzet van het boek is strak: één blad per zoektocht. Het boek heeft stevige ringen en je kan elke zoektocht uitscheuren zodat je niet telkens met het hele boek op pad moet. Aan de ene zijde van het blad staan tekeningen en enkele woorden, aan de andere vind je wat meer toelichting.

Meer

Voor de avontuurlijke trappers

7. Knooppunter Groot fietsboek Wallonië, Patrick Cornillie

Eén van de voordelen van corona is dat we meer gefietst hebben dan ooit. Dat kan leuk worden om de hoek, maar zeker ook in Wallonië. Wel zijn er enkele praktische verschillen met Vlaanderen zoals de organisatie van de fietsknooppunten en de beschikbaarheid van kaarten. Gelukkig zijn er veel minder verkeerslichten, is het wegdek van fietspaden wat variabeler en zijn er… hellingen. Aan 100 km per uur naar beneden suizen, scherp door de bochten, haren in wind? Nee hoor, rustige hellingen en een fietshelm dragen. Op de website Knooppunter.com kan je stapels informatie vinden.

Het groot fietsboek Wallonië bevat 50 fietsroutes, telkens een korte en een wat langere versie, soms in de vorm van een acht, dan weer met een verbinding en/of een afsnijmogelijkheid. De routes zijn opgebouwd volgens de buffetformule: voor elke smaak is er wel iets en je eet zoveel je wil. En verder is het een praktische gids met verschillende kleuren per provincie, een overzichtskaart, wat tabellen, schema’s en boordevol praktische informatie. Je vindt een routebeschrijving en er is aandacht voor zien, bezien, eten & drinken en nagenieten. Heuvelfietsen, een panoramatocht, een koninklijke rondrit, een kanalentocht, een stiltetocht, door de graanzolder van België: elk boek bevat één unieke code. Via de site kan je met die unieke code telkens de meest actuele informatie vinden over alle routes die in het boek staan, je kan er ook een kaart downloaden, de juiste knooppuntnummers vinden, enzovoort. Ervaren knooppuntfietsers weten wat hen te wachten staat, want ze kennen het netwerk en de werkwijze. Lannoo zorgt voort voor alles. Behalve trappen, dat moet je zelf doen.

Meer

Voor wie wil vogelen als een echte vogelaar

8. Handboek vogels in vlucht, herken vliegbeelden van zangvogels, Tomasz Cofta

Tomasz Cofta was als kind al gefascineerd door vogels, een fascinatie die uitgroeide tot een passie en  leidde tot een berg kennis en ervaring. Vele vogels neem je enkel waar als een verre stip in de lucht of je vangt er nauwelijks een korte glimp van op. En welke soort was het? Niet de kleuren zijn essentieel, wel de structuur van de vogel, de manier waarop de vogel vliegt en hoe zijn roep klinkt. Tijdens de korte waarnemingstijd moet je zo veel mogelijk informatie verzamelen, determineren volgt later. Cruciaal voor het herkennen van vogels, is kennen. Vlot kunnen omgaan met modelbeelden is dus een groot voordeel.

Het boek bevat 237 zangvogels en bijna-zangvogels die in Europa en Turkije voorkomen. Princeton University Press (New Jersey, Verenigde Staten) verzorgde de originele uitgave, KNNV publiceerde de Nederlandse vertaling. Het is een boek van bijna 500 pagina’s (24,1 X 17 cm) met duizenden beelden van vogels, een hoge techniciteit en detaillering. Met een QR-code kan je, met behulp van een smartphone, de geluiden van de vogels beluisteren. Als je op pad gaat, zijn verrekijker, boek, bril en smartphone écht noodzakelijk. Vogelen voor gevorderden, dus.

Meer

Voor wie wil vogelen vanuit z'n zetel

9. Hoe het is om een vogel te zijn, David Allen Sibley

Helemaal aan het einde van het boek staat dé ultieme vraag: “hoe word je een vogelaar?” Het antwoord is zeer eenvoudig: “je hebt alleen nieuwsgierigheid nodig”. Moeilijker is het niet. David Allen Sibley heeft een stevig palmares wat boeken over vogels betreft. Toch deed hij ruim 15 jaar over dit boek. Hij noemt het “beschouwingen”, vele details die je afzonderlijk kan lezen. Tijdens het maken van het boek leerde hij dat vogels de hele tijd beslissingen nemen en dat gevoelens daar een cruciale rol bij spelen.

Het boek bevat een wat langere inleiding met een beschrijving van onder meer het onderhoud van de veren, de variatie bij vogels, de vogelzintuigen, hun beweging, voedsel hanteren en andere algemene onderwerpen. De hoofdbrok zijn de beschrijvingen van een tachtigtal vogelsoorten, soms soortgroepen. Aan elke soort besteedt hij twee pagina’s, één met tekst waar telkens drie onderwerpen worden besproken, telkens met drie kleine schetsen. Daarnaast staat er telkens een tekening van de vogelsoort. Juist die tekeningen maken het verschil tussen een “gewoon” boek over vogels en dit boek: de sperwer vliegt je tegemoet, de blik van de uil doorboort je, de veren van de zilverreiger zijn ragfijn, de koppen van de kraanvogels zijn écht reikhalzend, de worm die de roodborstlijster uit de grond sleurt is opgespannen als een vioolsnaar. Om over de kleine kleurdetails nog maar te zwijgen. Een uitgave op mooi glanzend papier.

Meer

Voor de vlindervriend

10. Het orakel van de bosnimf, Hans van Dijck

Van Dijck schrijft graag en veelvuldig korte stukken en standpunten, en verschijnt regelmatig in tv-programma’s als huisbioloog. Een boek is wel wat anders. Hij kiest meteen voor een stevig volume (280 p). Belangrijkste voordeel is dat hij van taal houdt en dat merk je. Bovendien, hij is belezen: filosofie, geschiedenis, schilderkunst en techniek zijn nooit ver weg. Momenteel gaan wetenschappers uit van ongeveer 180 000 gekende vlindersoorten en één ervan, de Pararge aegeria,  het bont zandoogje, speelde en speelt een hoofdrol in het leven van Van Dijck. Aegeria was de beschermgodin van Rome en een bosnimf, een wijze, mythologische raadgeefster van de koning.

Het boek bevat drie inhoudelijke lijnen, maatschappelijke boodschappen toegespitst op het natuurbehoud, gedragsstudies toegespitst op vlinders en persoonlijke ervaringen. Knap is de wijze waarop hij de drie lijnen vervlecht tot een geheel. De persoonlijke toets (zijn persoonlijke contacten met boer Gust, zijn boterhammetjes bij moemoe, het bouwen van een vlinderserre met vader, studentikoze fratsen) en zijn grappige anekdotes maken het boek aangenaam om lezen. Hij houdt van understatements, kan onvoorstelbaar gefascineerd zijn door details en is een openhartig verteller. Dat geeft het boek een positieve toonaard.

Voortdurend wil hij allerlei zaken die hem verwonderen ontrafelen, liefst stapsgewijs. Hij vertelt bijvoorbeeld over de rol van kleuren bij de partnerkeuze, de “oogjes” op de vleugels, trekvlinders, warmtecamera’s voor temperatuurmetingen, vleugels als zonnepanelen en het geluid van vlinders. Hij gaat ervan uit dat kennis leidt tot inzicht en inzicht leidt tot begrip. Maar, hij is en blijft een echte professor en vraagt continu aandacht. Dat komt onder meer tot uiting bij de beschrijving van zijn talloze experimenten: hij legt ze telkens haarfijn uit, maar ook volledig. Als lezer begrijp je het enkel als je alle details beheerst. Ook speelt hij graag met vaktermen (die hij mooi uitlegt) zoals bijvoorbeeld chemische ecologie, protandrie, dimorfisme, laterale en dorsale zonners, perceptiebereik en antropomorfisme. Als je wil weten wat al die dingen betekenen: lees het boek!

Meer

Voor wolven en welpjes

11. Het wolvenboek, over de oerwolf, weerwolven, de wandelwolf, Pieter Feller en Louize Perdieus

Een tiental herten, een jonge koe, een pony en ga zo maar door. Er vielen zelfs woorden als “te betreuren”, een authentieke begrafenissfeer werd opgerakeld, een stille wake georganiseerd met duizenden deelnemers en een wolvenfietsroute met grote foto’s van verscheurd vee uitgezet. In Noord-Limburg sluipt het gevaar, bij nacht en ontij, jagend in groep en beschermd door de regelgeving.

Onlangs werd zelfs een roedel van 10 wolven gespot, net geen voetbalteam. Maar wel voldoende voor een wielerteam. Fantasie? Binnenkort is het weer zover, de voorjaarsklassiekers komen eraan en de vanuit West-Vlaanderen gefinancierde ploeg van Deceunick- Quick-Step zal wellicht beeldbepalend zijn. Ze noemen zichzelf “The Wolfpack”, samen strijdend, steeds kiezend voor het geheel, steeds zoekend naar de overwinning voor het team, als een perfect georganiseerde roedel. Om maar te zeggen: wolven en hun eigenschappen worden erg uiteenlopend in beeld gebracht. Soms worden wolveneigenschappen gevreesd, dan weer bejubeld. Hoe kan het dat hetzelfde dier leidt tot afschuw en appreciatie?  

Pieter Feller zorgde voor de tekst en Louize Perdieus voor de illustraties. Ze hebben zonder twijfel veel tijd gedeeld. Het samenspel tussen woord en beeld is ronduit bekoorlijk. Het boek is ontwapenend. Zoals Hans van Dijck graag predikt “kennis leidt tot inzicht en inzicht tot begrip”. Waarom adoreert de ene mens een wolf en de andere niet, of nog scherper, waarom adoreert een mens soms een eigenschap van een wolf en soms niet? Het boek bevat feiten, spreekwoorden, verhalen, weetjes en broodje-aapverhalen. De doelgroep zijn kinderen van 10 tot 14, goede informatie reik je nu eenmaal best jong aan. Vooral de verhalen zijn schitterend. Neem nu het verhaal over het inzetten van getemde wolven als hulpje bij de jacht, verteld vanuit het standpunt van een jonge wolf waarbij de mensen voor wie hij moet werken (andere dieren opsporen en opjagen) systematisch ‘tweepoters” worden genoemd, een prachtig voorleesverhaal dat er toe kan bijdragen dat er later begrip is.

Meer

Voor de oprechte kok

12. Het nieuwe kookboek, Mieke Vervecken-Pieters

Om dat ene kookboek, dat na diverse erfenissen centraal in je kookboekenrek staat, uit je huis te krijgen, heb je wellicht een moker nodig. Verpulver het. En de balletjes met tomatensaus dan? Je maakt beter plaats voor een andere aanpak. Je kiest “het nieuwe kookboek”. Mieke Pieters glimlacht ontwapenend op de voorpagina. Het is een ronduit indrukwekkend kookboek. Het is dan ook veel meer dan een kookboek. Ze heeft haar levenswerk in de markt gezet.

Net als andere kookboeken staat het vol met recepten, huiswerk dus. Merkwaardig: er stond geen “grote machine” achter haar, met fotografen, redacteuren, beeldverwerkers. Nee, alles zelf doen luidt de boodschap en het onhaalbare haalbaar maken. Op kwaliteit wordt niet ingeboet, uiteraard blijft de boodschap intact. Duidelijke, mooie foto’s, hoogwaardig papier, heldere tekst en een ingrediëntenlijst. Bloemkoolroomsaus staat er naast humussaus, tofoesaus en chilisaus. En verder is er aandacht voor de prijs, de beschikbaarheid van ingrediënten, de haalbaarheid en de vereiste tijd. Kortom, het doorgeven van kennis en ervaring.

Maar het boek is veel meer dan het zoveelste kookboek in de zoveelste rij. Ze organiseert ook kookcursussen en de vraag naar een handboek dook voortdurend op. Belangrijkste is dat ze de drijvende kracht is achter “de natuurlijke kookschool”. Ze draagt een maatschappelijke visie uit waarin woorden als respect, bio, boeren en duurzaam voortdurend opduiken. Voedsel maakt deel uit van je kijk op het leven en vertelt hoe je in het leven staat.

Meer

Voor wie naar z'n eters wil luisteren

13. Het kookboek, Karolien Olaerts

Hoe kies je een kookboek? Een aanstekelijke glimlach op de voorpagina? Een originele titel? Aantal recepten? Prijs? Foto’s? Onbekende recepten? Klassiekers? Kok? Uitgeverij? Er is een hemelsbreed verschil tussen een goed gemaakt (kook)boek en een goed kookboek. Over dat eerste moet je niet twijfelen, dit boek is goed gemaakt. Elk recept op twee pagina’s, met telkens een appetijtelijke, bladvullende foto, een heldere tekst, met een herkenbare aanduiding van de verse ingrediënten, de bereidingstijd enz. Na één gerecht weet ik zeker: ik wil ze allemaal verorberen.

Vooraf legt Karolien Olaerts uit waar ze voor staat. Ze verkiest groenten (en fruit) als basis voor haar recepten. Recepten moeten én lekker én voedzaam zijn. Een goede kok beluistert haar of zijn gasten en sluit niets uit. Ook comfortfood kan al eens op tafel komen. Voordeel is dat het boek voor velen toegankelijk is. Lepelhapje met avocado, appel en garnaaltjes, vol-au-veg, traybake met pompoen, witte kool en zalm, groentebomramen, pappardelle met champignons in een geitenkaassausje, regenboogwok met pindasaus, auberginemakmoor, fruittaartjes,… Ze werkt samen met Velt. Je kan ook terecht op haar Karolaskitchen.

Meer

Voor wie zelf zeep wil maken

14. Zeep, Marta Tarallo

Drijfveer voor Marta Tarallo was afvalvrij leven. Zepen triggerden haar (“zeep maken grenst aan tovenarij”) en ze besloot zelf zeep te maken. Ze gebruikt intens sociale media, geeft cursussen en heeft een webshop. Intussen ligt er ook een mooi boek. De opbouw van het boek is vergelijkbaar met een kookboek. Informatieve foto’s, recepten, korte inleiding, adressen, beschrijving, prijzen en beschikbaarheid van producten. Ze vertrekt vanuit 10 basisproducten waarbij olie en boter centraal staan. Ze pleit voor inzicht: dat leidt ertoe dat je de recepten eenvoudig kan houden. En ze kiest ook voor behoedzaamheid en veiligheid: gebruik dus handschoenen en oogbescherming. Net als bij kookboeken deelt ze haar ervaring. Je ontmoet bijvoorbeeld avocadomangoconditioner, multifunctionele balsem, kokosoliedouchegel, ontgiftende zeep, havercalendulashampoo en veel meer. Een inspirerend boek, en een drang tot nauwgezetheid en precisie is een voordeel als je aan de slag wil gaan. Waar je niets over leest, is de haat-liefderelatie tussen (zelfgemaakte) zepen en afvoerputjes en –leidingen.

Meer

Voor wie tentoonstellingen wil bezoeken zonder z'n zetel uit te komen

15. Dagboek van een fotograaf, Stephan Vanfleteren

Kriebelende tentoonstellingsdrang en toch liever “coronavoorzichtig”? Lees het dagboek van een fotograaf. Bijna altijd worden bij een tentoonstelling van schilderijen, aquarellen, beelden en foto’s begeleidende brochures gemaakt, bijna altijd geschreven door derden. Met woorden pogen ze de beelden te beschrijven, te verduidelijken, te situeren. Stephan Vanfleteren is een uitzondering. Dat Vanfleteren het beeld beheerst is alom gekend, maar ook het woord beheerst hij als geen ander. In zijn dagboek vertelt hij over zijn zoektocht naar het beeld, over de betekenis en vooral over de indruk die het wekt. Net als bij zijn beelden schrapt hij alles wat overbodig is.

Hij gebruikt corona als aanleiding om op nieuwe plaatsen te wandelen. Hij beschrijft de impressie van maagdelijke, meestal verstilde, beelden, ergens in de Westhoek. Hij koestert de nabijheid van de zee, hij is een “zeezoeker”, hij wandelt en slaapt (sporadisch) in de duinen, geniet van de stilte, ook in de onooglijke en verstilde dorpen, en hij vertelt de ervaringen van zijn ogen. Het boek is vooral een (eeuwige) zoektocht naar het licht. Een boek om even weg te zetten, op te bergen en later terug vast te pakken.

Meer

Voor wie wil reizen zonder z'n zetel uit te komen

16. Surprising Europe, Sabine de Milliano

Europa blijft verbazen. Op de ene plaats eet je kool, elders frieten, en wat verderop slakken,  tomaten en olijven. Kortom, een onvoorstelbare diversiteit. Verschillen in eetculturen, mensen, landschappen. Sabine de Milliano ging jaren op reis in Europa en vergat haar fototoestel niet. Ze bezorgt je haar herinneringen. Je kan dus gratis meeliften en dwalen in je eigen fantasie op een nog niet bezochte plek

Tijdens haar avontuurlijke roadtrips door alle landen van Europa ontdekte ze verborgen parels, bewonderde ze beroemde plekken en bezocht ze afgelegen gebieden aan de grenzen van ons continent. Het boek bevat vele mooie beelden, zet aan tot reizen (nee, je mag niet, corona!) en laat je vooral onderwerpen zien die je niet elke dag ziet. Handig zijn de kaartjes met aanduiding van de plaatsen, gebundeld in een overzicht per regio.

Meer

Voor wie wil wegdromen

17. Stay Wild, cabins, rural getaways and sublime solitude, Anna Southgate

Ontsnappen aan (stedelijke) drukte (lawaai, snelheid en vele ego’s) en sleur: slow travel, genieten van natuur en landschap, stilte, herbronnen, weidse vergezichten, rust, zalig nietsdoen, jezelf verleiden en zalig wegdromen. Bladerend door dit boek kan je moeilijk anders dan dromen van een complexloze tijd zonder administratie en zoemende telefoons.

Wat vind je? “Mooi-weer-foto’s” van uitzonderlijke cabins, bijna altijd uitzonderlijk gelegen, en dikwijls in de nabijheid van water. Het comfortniveau is erg verschillend, gaande van zonder elektriciteit en stromend water tot alle denkbare comfort. Een omgebouwde bus, een circuswagen, een woonwagen, een boomhut, een yurt, een windmolen, een boothuis, een iglo, een vogelnest, een bungalow gebouwd met sprokkelhout,… en dan vanuit bad of jacuzzi, hoog in het bladerdek, met een drankje genieten van een weids panorama. Wie wil dat niet?

Het is een fotoboek met sporadisch wat tekst, in het Engels. 24 cabins liggen in Engeland, 19 elders, namelijk in Schotland, Wales, Frankrijk, Portugal, Noorwegen, Zweden en Finland. Telkens worden de naam en de regio vermeld. Google biedt je alle praktische informatie. 

Meer

Voor wie verpletterd wil worden door natuurschoon

18. Mother Marsel van Oosten

Hoe maak je een uniek wildlife fotoboek? Je zoekt een fotograaf met tonnen ervaring, een schitterend palmares en vooral passie. Als fotograaf reis je dan de wereld rond, volg je je hart en maak je foto’s die mensen raken. De opmerkelijkste foto’s kan je sowieso in Afrika maken (Van Oosten vindt van zichzelf dat hij lijdt aan het “safarivirus”), maar ook elders vind je allerlei fraais. Je zorgt dat de foto’s technisch en artistiek perfect zijn (belichting, positie, invalshoek) en het resultaat is niet in woorden te vatten, zelfs niet met termen als “weergaloos”, “fenomenaal”, “verpletterend”.

Van Oosten bracht een selectie van 15 jaar werk samen in een boek. Hij verbergt niet dat hij een “kattenmens” is en dat hij nooit uitgekeken geraakt op de Dodevlei (Namibië). Het boek bevat een korte inleiding met de levensloop van de fotograaf, en vooral waarom hij een ode aan Moeder natuur wil brengen. Hij wil het natuurbehoud steviger op de kaart zetten en de wereld documenteren alvorens tal van schitterende dieren definitief verdwijnen. Dat laatste doet wat denken aan “Before they pass away” van Jimmy Nelson. Hij vindt “nabewerking” van foto’s onmisbaar, logisch want hij wil kunst maken. Bij die nabewerking volstaat enkel de perfectie. Merkwaardig detail: als hij technisch puzzelt aan foto’s (“beeldmanipulatie”) verkiest hij death metalmuziek. Achteraan vind je een beknopt overzicht van alle foto’s met zakelijke informatie. Het boek weegt 3,8 kg, heeft een hardcover, telt 352 pagina’s en meet 36,5 X  27,7 X 3,9 cm, kortom bijna 40 vierkante meter. De kwaliteit van de druk overbluft elk digitaal scherm. Als je huiskamer al vol ligt met fotoboeken van natuur, breng je die best naar de kringloopwinkel en vervang ze door dit ene boek.

Meer

Johan Van den Broek verliest zich graag in boeken, en stapelt die liefst zo hoog mogelijk. Hij houdt van de natuur en is, zoals elk weldenkend mens, bezorgd om zijn omgeving. Hij is wetenschapper (bioloog), milieukundige en ruimtelijk planner. Hij werkt ruim 35 jaar in de Vlaamse natuur- en milieuwereld. Daarnaast werkte hij ook als freelance auteur voor diverse uitgeverijen en voor Argus (voorheen Stichting Leefmilieu). Regelmatig bespreekt hij een boek voor Bond Beter Leefmilieu.