Thema&#146;s

13/12
2010

Beste Joke,

Je trip naar Cancun is achter de rug. Goed nieuws, het vertrouwen in de klimaatonderhandelingen onder de vleugels van de Verenigde Naties is hersteld. De weg naar een klimaatakkoord in Zuid-Afrika is ingeslagen, maar er zijn nauwelijks harde afspraken. De weg naar Zuid-Afrika is hobbelig, bochtig, met veel kuilen en, zoals al bleek in Cancun: het risico op spookrijders valt niet te onderschatten. Het klimaat is nog lang niet gered.

Europa zal uiteindelijk op een positieve manier in het Mexicaanse geheugen gegrift staan. De rol van bruggenbouwer met ontwikkelingslanden – die na Kopenhagen volledig aan diggelen lag - werd terug opgenomen. Europa heeft ook een goede rol gespeeld in een aantal cruciale dossiers, dat mag gezegd Joke. Als Europees voorzitter heb je er uiteindelijk mee voor gezorgd dat het Kyoto-protocol niet dood is verklaard. Een goede job. Al is helaas nog lang niet beslist of er ook effectief een verlenging van het Kyoto-protocol komt. Die beslissing is uitgesteld tot volgend jaar.

Cancun betekende vooral een doorbraak op vlak van de principes. Om de klimaatopwarming onder de 2 graden te houden moeten de emissies in de industriële wereld met 25 tot 40 % omlaag. Maar de emissiereductiedoelstellingen die vandaag voorliggen, schieten drastisch te kort om die 2-gradengrens te respecteren. Deze ‘gigaton gap’ wordt uiteindelijk (en gelukkig) erkend in het akkoord. Volgende vraag: hoe gaan we dat gat dichtrijden? Alvast niet met de schamele 20 procent reductie tegen 2020, die Europa zichzelf voorhoudt. De daad bij het woord voegen, Joke, dat is wat politiek geloofwaardig maakt.

In sommige dossiers viel de rol van Europa in Cancun wat mager uit. In politiek gevoelige dossiers, zoals het probleem van hete lucht, en afspraken over de rapportering van emissies van verandering in landgebruik, hield Europa zich op de vlakte. Ondanks het Europees pleidooi voor een goede milieu-integriteit van de gemaakte afspraken, kon ze dit in deze dossiers –als puntje bij paaltje kwam- niet in de praktijk vertalen. Ook daar ligt voor de Europese Unie nog heel wat huiswerk op de plank.

Een ronduit nefaste bijdrage vervulde Europa in het debat over ondergrondse CO2-opslag (Carbon Capture and Storage of CCS). Europa pleitte mee voor het erkennen van CCS als CDM mechanisme. Die erkenning is een zeer nefaste uitkomst van Cancun. Ondergrondse CO2-opslag is een technologie die ongelooflijk duur is en waarbij het risico op CO2-lekken reëel is. Door deze technologie onder het CDM mechanisme toe te laten, wordt heel dit mechanisme (nog meer) op de helling gezet.

Joke, jouw voorzitterschap zit er nu ook bijna op. Volgend jaar mag je weer gewoon mee aan tafel schuiven als één van de onderhandelende lidstaten binnen Europa. Je krijgt nu de keuze: terug rustig op de achterbank gaan zitten en de anderen het werk laten doen, of je plaats mee aan het stuur opeisen en voluit voor een sterk klimaatakkoord gaan, te beginnen met het optrekken van de Europese emissiereductiedoelstellingen van 20 naar 30 %. Tot nu toe was Vlaanderen daarin bijzonder stil. Maar met stilte zullen we er niet geraken …

En nu we het toch over Vlaanderen hebben, wordt het nu niet echt de hoogste tijd om werk te maken van een ambitieus klimaatbeleid? We gaan daarvoor toch niet wachten tot volgend jaar, wanneer er in Zuid-Afrika hopelijk een globaal, eerlijk en bindend klimaatakkoord wordt bezegeld. De weg naar de toekomst plaveien we best vanaf vandaag, kwestie van klaar te staan als het zo ver is, niet?

Dus, Joke, op naar de al lang aangekondigde Vlaamse Klimaatconferentie. Zet ons maar allemaal rond de tafel: bedrijven, overheden, middenveld,… Dan kunnen we de grondslag leggen voor het volgende Vlaamse klimaatbeleidsplan.

Cancun ís een lichtpuntje, maar het klimaat is nog lang niet gered. En nee, er is nog steeds geen planeet B. Verder uitstellen is dan ook niet aan de orde.

Ik reken ook hier op je Joke,

13 december 2010 | Sara Van Dyck

Brieven aan Joke: De laatste uren

10/12
2010

Beste Joke,

We gaan de laatste uren in.

Er liggen nog steeds heel wat opties op tafel. Everything is still up in the air. Daarom is er tóch besloten om met kleine groepjes ministers apart te onderhandelen.

Jammer genoeg ontbreken er essentiële zaken volledig in de voorliggende teksten. Zo wordt momenteel gediscussieerd over waar en in wat voor soort document de gemaakte engagementen voor CO2-reducties moeten worden ingeschreven. Meer een discussie over vorm dan over inhoud dus. Maar geen spoor van erkenning voor de gigantische gigaton gap.

Nog een paar uren. Uren waarin Europa haar nek kan uitsteken.

Voor een erkenning van de gigaton gap, voor een behoud van het Kyotoprotocol, voor een sterk klimaatfonds onder de vleugels van de VN, voor een sterk adaptatiemechanisme, technologie-overdracht en transparantie van de engagementen, voor een sterk mechanisme tegen ontbossing (waarvoor een akkoord binnen handbereik ligt), voor het sluiten van achterpoortjes waarvoor de deur nog wijd openstaat. En vooral, voor een vertrouwen in het multilateralisme. En tegen klimaatopwarming.

Go Joke, go!

P.S.: Spanje maakte bekend om de Europese 30% reductiedoelstelling te ondersteunen. Europa weet wat haar te doen staat. Volgen we Joke?

10 december 2010 | Sara Van Dyck

Brieven aan Joke: landen lijken te strijden voor de laatste plaats

9/12
2010

Beste Joke

Over landen en hun besoignes.

Laten we beginnen met een thuismatch. Europa. Gisteren bleek al dat je het moeilijk hebt om iedereen op één lijn te krijgen, Joke. Deze week herbevestigde je in naam van de EU nog maar eens dat een opstap van 20 naar 30% CO2-vermindering tegen 2020 afhankelijk is van acties van andere landen. Of hoe Europa, na een jaar waarin de eigen voordelen van een opstap naar 30% zich opstapelden, ter plaatse blijft trappelen in haar eigen nadeel. Het leiderschap van Europa in de klimaatonderhandelingen terug winnen? Het lijkt voorlopig ver zoek.

Komen we dan weer bij de Verenigde Staten en China terecht?

Amerika geeft in de media aan dat ze constructief willen meewerken aan een klimaatovereenkomst. Uit de onderhandelingen blijkt helaas het tegendeel. Een geaggregeerde emissiereductiedoelstelling voor geïndustrialiseerde landen van 25 tot 40% reductie tegen 2020 (een top down approach zoals in het Kyotoprotocol) is voor de Verenigde Staten not done. Zo mochten ze meteen ook het fossiel van de dag ontvangen. Dit is nochtans het minimum minimorum van wat de wetenschap ons vraagt. Nee, de Verenigde Staten verkiezen om vast te houden aan eigen vrijwillige doelstellingen.

Het Kopenhagenakkoord leerde ons nochtans dat dat niet werkt. We zitten nu opgezadeld met een tekort van emissiereducties van maar liefst 9 gigaton – of de uitstoot van Rusland en China samen. Ook wenst de VS haar historische verantwoordelijkheid in de klimaatverandering, net zoals Europa Joke(?!), niet vermeld te zien in de tekst. Kan jij me vertellen wie er dan de voorbije decennia zoveel CO2 de lucht heeft ingeblazen?

En tja, de VS blijft vooral ook kijken naar China. Zolang China geen bindende doelstellingen aanneemt, wil Amerika dit ook niet doen. Maar wat blijkt?

China toonde de voorbije dagen zeer veel openheid. Het negatieve imago dat hen achtervolgde na Kopenhagen zijn ze liever kwijt dan rijk. Nee, China stelt zich constructief op en stelde haar eigen reductieplannen (die ze in ieder geval zal uitvoeren omwille van haar economisch eigenbelang!) in te schrijven in het VN proces.

Tja, nu is het wachten op de Verenigde Staten.

De VS wil haar eigen engagementen niet internationaal laten verifiëren zolang de groeilanden dit niet doen. En wat blijkt? Jawel, India heeft zich hierin bijzonder constructief opgesteld.

Waar blijft de VS?

En, zolang er over de emissiereducties en internationale transparantie geen akkoord is, wil de VS niet praten over adaptatie…Tja. Het aantal fossiel-van-de-dagtrofeeën dat de VS in ontvangst mag nemen, stijgt dan ook navenant.

Maar ook Japan maakt vooral nog steeds geen goede beurt. Het land blijft zich halsstarrig verzetten tegen een tweede verbintenisperiode van het Kyotoprotocol. Zo komen we geen stap verder. En ja, alweer een fossiel-van-de-dagtrofee voor Japan.

Anderzijds is Japan wel een land met één van de meest ambitieuze reductiedoelstellingen die er nu op tafel liggen (25% reductie tegen 2020) kan je hen verwijten niet in Kyoto te willen stappen zolang andere Kyotopartners, zoals Europa, vasthouden aan een veel te lage reductiedoelstelling?

En tot slot zou ik het nog even willen hebben over Canada. Dit land blijft in de mediaberichtgeving grotendeels buiten beeld, maar blijkt één van de grootste klimaatvijanden in Cancun. Canada kreeg al ettelijke keren het fossiel van de dag, maar het mag niet baten. Canada geeft blijkbaar niet om het klimaat. Het land was het enige dat het Kyotoprotocol onderschreef en er openlijk zijn voeten aan veegde. Canada’s emissies stegen(!) sinds 1990 met 30%. En toch wordt een democratisch gestemde klimaatwetgeving er zonder meer van tafel geveegd. Subsidies voor hernieuwbare energie en klimaatonderzoek worden drastisch teruggeschroefd en een onderzoeksschip is van haar taak ontheven om in te zetten voor olieboringen…. Ah ja, als kers op de taart verzet ook Canada zich natuurlijk tegen een tweede verbintenisperiode van het Kyotoprotocol.

Zullen we het dan toch maar aan Europa overlaten, Joke? De klok tikt.

9 december 2010 | Sara Van Dyck

Brieven aan Joke: Europa het fossiel

8/12
2010

Beste Joke,

Is Europa een fossiel?

Wat hoor ik? Nauwelijks ben je in Cancun aan de slag als Europees delegatieleider en je krijgt al een eerste opdoffer te verwerken. De Europese Unie mocht op het podium voor de weinig benijdenswaardige ‘fossiel van de dag’-award (derde prijs)! Waar heb je dat verdiend? De Europese Unie geraakt het blijkbaar niet eens over een standpunt met betrekking tot de ‘hete lucht’. Indien die overschotten aan emissiekredieten uit de Kyotoperiode zomaar mogen worden overgedragen naar een nieuw klimaatakkoord, dreigen die de voorliggende doelstellingen uit te hollen. Er liggen een aantal lovenswaardige voorstellen op tafel om het probleem van hete lucht aan te pakken. En wat blijkt? Europa slaagt er niet in om een standpunt in te nemen… Komaan Joke. Nu is het aan jou. Als voorzitter moet je de Europese lidstaten op sleeptouw nemen. We gaan toch weer niet achter de feiten aanhollen, zoals in Kopenhagen! Ik zie de Chinezen en de VS al gniffelen.

Het is nochtans een Europees land dat hier vandaag voor het goede voorbeeld zorgt. Uit het Verenigd Koninkrijk, dat als enige land over een klimaatwet beschikt met bindende doelstellingen tegen 2050 (80 % CO2-reductie), bereikt ons het nieuws dat de nationale klimaatcommissie de regering zopas heeft aanbevolen om tegen 2030 de emissies met 60 % te reduceren! Bovendien roept de klimaatcommissie de Europese Unie op om haar reductiedoelstelling voor 2020 te verhogen naar 30%. Maar, zo stelt de commissie, het Verenigd Koninkrijk moet niet wachten op Europa om verder te gaan en zal in ieder geval vasthouden aan haar eigen ambitieuze(re) emissiereducties. Eerlijk gezegd, Joke, ons land kan daar een puntje aan zuigen, niet?

Ook in Cancun zelf viel gisteren positief nieuws te rapen. Er werd in een recordtempo van slechts 90 minuten een overeenkomst bereikt over een ontwerpbeslissing over de vorming en sensibilisatie over klimaatverandering. Bijzonder is vooral dat alle eisen van de “youngo’s” (de jongerendelegaties) in de tekst werden opgenomen. Zo werd beslist dat participatie van de jeugd essentieel is in beleidsprocessen en financiering van vormingsprogramma’s. Bovendien werd het belang van niet formele vorming, en de rol van jongeren daarin, expliciet erkend. De beslissing moet nog wel geformaliseerd worden, maar we rekenen erop dat dit geen probleem zal geven. Deze beslissing alleen zal ons klimaat niet redden, maar toont wel aan dat het mogelijk is om akkoorden te bereiken. Laat dit een voorbeeld zijn voor de andere – en politiek allicht moeilijkere - beslissingen de dagen die volgen.

8 december 2010 | Sara Van Dyck

Brieven aan Joke: geld, geld en nog eens geld

7/12
2010

Beste Joke,

Vandaag begint het echte werk.

De voorbije week verliep zonder noemenswaardige incidenten, maar helaas ook zonder al te grote vooruitgang. De geest van Kopenhagen waart nog steeds rond in Cancun. Het vertrouwen is nog niet hersteld. De vrees voor een herhaling van de gebeurtenissen van Kopenhagen, waar een select clubje informele akkoorden in achterkamertjes sloot, is nog steeds groot. Gastland Mexico wil daar alvast komaf mee maken en beloofde dat er in Cancun geen geheime onderonsjes tussen de ministers zullen plaatsvinden.

Het echte werk dus: opties lichten, [haakjes] uit de teksten wegonderhandelen… Connie Hedegaard, Europa’s klimaatcommissaris -met wie je deze week in tandem zal werken- liet zich net ontvallen dat de teksten nog te ingewikkeld zijn voor de Europese ministers. Gelukkig zijn wij, Belgen, wel één en ander gewoon, als het op ingewikkelde compromissen aankomt. Dus dat loopt wel los.

CCS en steenkoollobby ruiken geld!

Ik wilde even je aandacht trekken op een concreet dossier, dat op de tafel ligt, en waar we ons grote zorgen over maken. Het Kyotoprotocol bevat een financieel steunmechanisme voor projecten in ontwikkelingslanden: het Clean Development Mechanism (CDM). Die CDM zorgen voor investeringen in CO₂-reducerende projecten. De bedoeling van dat mechanisme is om kostenefficiënte emissiereducties te realiseren, duurzame technologie over te dragen aan ontwikkelingslanden en om duurzame ontwikkeling vooruit te helpen. Het CDM mechanisme is jammer genoeg niet waterdicht. Sommige projecten onder CDM zouden weinig of niet bijdragen tot CO2-reducties of duurzame ontwikkeling.

Maar nu dreigt het helemaal uit de hand te lopen. Heel wat onderhandelaars in Cancun lijken meer en meer bereid om ondergrondse CO2-opslag ( “carbon capture and storage” - CCS) in het CDM onder te brengen. CCS heeft echter niets met duurzame ontwikkeling te maken, verre van. CCS is een technologie die ongelooflijk duur is en waarbij het risico op CO2-lekken reëel is. De technologie staat helemaal niet op punt. Toch zou de deur worden opengezet om nieuwe steenkoolcentrales te bouwen, in de hoop dat het ooit lukt om de CO2 af te vangen. Wat een gekkenhuis! Vermomd als klimaatbeleid de bouw van de grootste CO2-bron stimuleren en hopen dat het later allemaal wel in orde komt. Het CDM ligt al onder vuur. Door CCS toe te laten wordt het gewoon schadelijk. Maar wees toch maar op je hoede: de steenkoolindustrie en CCS zijn op zoek naar - heel veel - geld. Dus zien ze het CDM als een kassa die kan worden geplunderd. Niet plooien, hé Joke!

Gezondheid brengt geld in het laatje

Gisteren was het klimaatgezondheidsdag in Cancun. De kans is groot dat je een dokter tegen het lijf liep met een artikel van the lancet in de hand. Dit gerenommeerd medisch vakblad duidde de klimaatverandering aan als de grootste bedreiging voor de gezondheid in de 21^e eeuw. Een vermindering van de CO2 uitstoot kan levens redden, zo stelt de Lancett. Het aantal hartaandoeningen zal drastisch dalen, mensen zullen veel minder geconfronteerd worden met dementie en astma… Die gezondheidsvoordelen zijn niet alleen goed voor ons wel en wee, maar schelen ook een serieuze slok op de financiële borrel. Een goed akkoord zou ons dus allen gezonder en rijker maken. Dat laatste bleek ook al uit een economische studie die eerder dit jaar verscheen. Daaruit bleek dat hogere Europese emissiereducties miljarden zullen helpen besparen.

Een eerlijk klimaatfonds.

Meer dan 200 organisaties riepen dit weekend op om een eerlijk klimaatfonds onder de vleugels van de VN op te richten. Zulk klimaatfonds moet er voor zorgen dat vanaf 2013 - nadat de beloofde “fast start financing” is afgelopen - voldoende middelen worden vrijgemaakt om ontwikkelingslanden bij te staan in hun strijd tegen de klimaatverandering. In Kopenhagen werd alvast beloofd om tegen 2020 jaarlijks 100 miljoen dollar vrij te maken. Hoewel verschillende studies erop wijzen dat dit bedrag niet zal volstaan, vergt het bijeenzoeken van dit bedrag al de nodige creativiteit Het werk dat de hoge VN adviesraad voor klimaatfinanciën (in het leven geroepen door het Kopenhagenakkoord) het afgelopen jaar verricht heeft, biedt een aantal interessante denkpistes. Naast voldoende overheidsmiddelen en - helaas vooral ook onvoorspelbaar - privaatkapitaal, moeten we op zoek naar alternatieve financieringsmiddelen. De meest correcte en meest eenvoudige aanpak, is om middelen die je haalt uit heffingen op uitstoot, meteen in zo’n fonds in te brengen. De inkomsten van een wereldwijd mechanisme om de uitstoot van de lucht- en scheepvaart aan te pakken (waarvoor deze week al hoopvolle stappen vooruit zijn gezet) is maar één voorbeeld van middelen die binnen handbereik liggen. Twee vliegen in een klap dus: minder uitstoot en meer geld voor ontwikkelingslanden in hun strijd tegen de klimaatverandering. Dat geld zou overigens gelijk zou moeten verdeeld worden tussen investeringen in “mitigatie” (dus daling van de CO2 uitstoot) en “adaptatie” (dus aanpassing aan de klimaatverandering).

PS: Nu ik er aan denk, ook thuis krijg je te maken met de steenkoollobby. De elektriciteitsproducenten van E.ON hopen dat jij hen, na een weigering door de Antwerpse provincie, toch een steenkoolcentrale zal laten bouwen in de Antwerpse haven. Het dossier ligt nu in Brussel op je bureau. Ik hoop dat jij, net als onze minister-président Kris Peeters al eerder beloofde, de E.on aanvraag afwijst, anders is het hek helemaal van de dam).

7 december 2010 | Sara Van Dyck

Brieven aan Joke: de inhoud

6/12
2010

Beste Joke,

Welkom in Cancun. Een heerlijk vakantieoord waar witte stranden en wuivende palmbomen op je wachten. Ik vrees dat je van al dat moois niet veel zult merken. Er wacht je een boeiende maar zware week. Vorige week, voor de politici aan kwamen, zijn er door de hardwerkende onderhandelaars kleine stapjes vooruit gezet. Wij geloven er nog in, Joke. Maar het zal niet gemakkelijk zijn.

Wat ligt er op je bord?

Dit weekend verschenen de twee ontwerpteksten waarmee jullie aan de slag kunnen. Eén tekst voor de onderhandelingen onder het “Kyoto-spoor” en één voor de verdere besprekingen onder het “conventiespoor”. In mensentaal: het versterken en verlengen van het Kyotoprotocol dat in 2012 ten einde loopt en een bijkomend akkoord voor die landen die niet onder Kyoto vielen. In een ideaal scenario worden beiden daarna geïntegreerd tot één globaal bindend klimaatakkoord. Een eerste kaap die je moet nemen, is om niet in de procedurediscussie te blijven steken. Daarop liep het in Kopenhagen al mis. Zo snel mogelijk naar de inhoud dus.

De inhoud

Emissiereducties, dat is de vanzelfsprekend de essentie van deze onderhandelingsmarathon. Helaas wordt in de voorliggende teksten te weinig aandacht besteed aan de zogenaamde ‘gigaton gap’. Dit is het verschil tussen dat wat nodig is om klimaatverandering binnen de perken te houden en de reducties die tot nu toe (in het Kopenhagenakkoord) beloofd werden. Vorige week verscheen er een rapport van de UNEP waaruit blijkt dat we in 2020 dreigen te eindigen met een teveel van 5 tot 9 gigaton aan CO2-emissies. In het beste geval komt dit overeen met de uitstoot van de ganse Europese Unie, in het slechtste geval mag je rekenen op een overschot aan emissies dat groter is dan de uitstoot van Rusland en China samen. Het UNEP rapport spreekt over specifieke stappen die landen in Cancun kunnen zetten om de ‘gigaton gap’ dicht te rijden. Alleen, de teksten hebben daar weinig aandacht voor. De “achterpoortjes” die worden opengezet zijn zo groot dat ze de doelstellingen voor het verminderen van emissies volledig dreigen uit te hollen. Met de voorgestelde creatieve telling van CO2-opname door landgebruik bijvoorbeeld, zullen de reële emissiereducties veel lager liggen dan de engagementen op papier. En het klimaat zelf, beste Joke, trekt zich van het papier niets aan. Ook het probleem van het overschot van emissiekredieten uit de Kyotoperiode, de zogenaamd hete lucht, blijft voorlopig onopgelost. Tandje bijsteken dus, lekken dichten, de werkelijkheid van het klimaat voor ogen houden… dat is de opdracht.

Bij je vertrek in Zaventem gisteren, stelde je dat Cancun geslaagd is als we een aantal deelakkoorden kunnen bereiken met een engagement om toe te werken naar een globaal bindend akkoord in Zuid- Afrika eind volgend jaar. Eén van die deelakkoorden die de komende week klaar moet zijn, is een akkoord over REDD+, het mechanisme dat in het leven werd geroepen om ontbossing in het Zuiden tegen te gaan. In essentie: de industriële wereld neemt haar historische verantwoordelijkheid op tegenover het Zuiden en staat de landen die nog over heel wat bossen beschikken, financieel bij om deze bossen te behouden. Hier zal je de komende dagen nog een serieus tandje moeten bijsteken. Want vorige week bleek dat verschillende geïndustrialiseerde landen er geen graten meer in zien om van REDD een compensatiemechanisme te maken waarin de industrie haar teveel aan CO2-emissies kwijt kan. Dat kan toch niet de bedoeling zijn, Joke. Wij rekenen dan ook op Europa om voet bij stuk te houden en REDD niet te laten gijzelen door de industriële slokoppen, die zich meer en meer gaan gedragen alsof klimaatbeleid zou dienen om wat extraatjes binnen te halen voor het eindejaar.

Vandaag begint in Cancun het echte werk. We rekenen op je.

Sara

6 december 2010 | Sara Van Dyck

Brieven aan Joke over vormen en centen

3/12
2010

De wettelijke vorm…

Klinkt niet meteen sexy, hé. Toch is de discussie over hoe een klimaatakkoord wettelijk verankerd moet worden een hot topic. Zeker nu 2012, het einde van de eerste verbintenisperiode van het Kyotoprotocol, dichter en dichter komt. Een lacune tussen die eerste Kyotoperiode en een post Kyoto klimaatakkoord moet zeker vermeden worden.

Belangrijk bij die discussies over de legale vorm, is of we al dan niet verder gaan met een tweede verbintenisperiode van het Kyotoprotocol. Zolang er geen internationaal mechanisme bestaat met een sterk controlemechanisme dat leidt tot betere resultaten voor het klimaat, moeten we minstens inzetten op een tweede verbintenisperiode van het Kytoprotocol, met daarnaast een complementaire wettelijke overeenkomst voor de niet-Kyotolanden. Europa deed -onder impuls van het Belgisch voorzitterschap, Joke- de laatste maanden al een belangrijke stap in de goede richting met haar engagement om ‘open te staan’ voor een verlenging van het Kyotoprotocol. Elke openheid voor het voortzetten van Kyoto is een zeer belangrijk signaal voor de ontwikkelingslanden omdat het protocol al bindende engagementen vastlegde voor de geïndustrialiseerde landen.

Hopelijk draait Japan nog bij. Dit land stelde tijdens de openingssessie eerder deze week onder geen beding te willen meestappen in een voortzetting van het kyotoprotocol (terwijl dit protocol in Japan werd bezegeld, nota bene). Zo’n statement bij de start van de klimaatconferentie, getuigt niet meteen van een constructieve houding. De oproep van voorzitster Christiana Figueres om te werken aan compromissen, viel bij de Japanners blijkbaar in dovemansoren.

Klein lichtpuntje. Deze week is er een –kleine- overwinning geboekt. De kleine eilandstaten, die in de oceaan zullen verdwijnen als de klimaatverandering niet snel doortastender wordt aangepakt, slaagden erin om de discussies over de wettelijke vorm vanaf nu te laten plaatsvinden in een zogenaamde “contact groep”. Dit wil zeggen dat er op een open en transparante manier over de wettelijke vorm gediscussieerd zal worden, iets wat de voorbije maanden niet gebeurde. Een stap vooruit. Een politiek waar een beperkt aantal landen voorstellen bedisselen, leidt immers nergens naar.

Over de centen

Voor je afreist Joke, heb ik nog een vraagje over de zogenaamde ‘fast start financing’. Europa beloofde vorig jaar in Kopenhagen om van 2010 tot 2012, 7,2 miljard dollar (of 2,4 dollar per jaar) vrij te maken om ontwikkelingslanden bij te staan in hun strijd tegen de klimaatverandering. Europa gaf deze week een presentatie waaruit bleek dat er tot nu toe voor 2,2 miljard aan klimaatfinanciering werd vrijgemaakt. Maar wat blijkt? Het overgrote deel van die middelen zijn geen bijkomende middelen bij de al lang geleden beloofde ontwikkelingshulp. Bovendien zou een aanzienlijk deel worden toegekend als lening. Als Europa, en andere donorlanden, niet transparanter zijn over de bijkomendheid van de beloofde middelen, dan riskeert deze fast start financing – die van levensgroot belang is voor het vertrouwen van de ontwikkelingslanden- contraproductief te werken. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?

België engageerde zich om 150 miljoen euro bij te dragen. Blijkbaar heeft de federale overheid in 2010 40 miljoen euro voorzien en ook het Waalse Gewest zou 2 miljoen euro toegezegd hebben. Of die middelen bijkomend zijn bij de beloofde ontwikkelingshulp blijft onduidelijk. Beste Joke, het zou mooi zijn, moest je als Europees voorzitter vanuit Vlaanderen ook (en bovendien echt bijkomende) middelen vrijmaken.

Sara

3 december 2010 | Sara Van Dyck

Brieven aan Joke: China heeft ons voorbij gestoken

2/12
2010

Beste Joke,

China heeft ons voorbijgestoken.

Volgens een nieuwe studie van Ernst and Young laat China de rest van de wereld ver achter zich op het vlak van investeringen in hernieuwbare energie. In de tweede helft van 2010 spendeerde China een recordbedrag van 10 miljard dollar, de helft van wat wereldwijd geïnvesteerd werd, in windenergie. Hiermee stak China Europa voorbij als wereldleider in schone technologie.

De “European Private Equity and Venture Capital Association (EVCA)” die zowat 13000 Europese investeringsbedrijven vertegenwoordigt, stelt dat Europa riskeert om haar klimaatdoelstellingen niet te halen als de Europese industrie niet méér investeert in schone technologie. Bovendien dreigen we de opportuniteit te missen een wereldleider te worden in de economie van de toekomst, zo stelt de EVCA. De organisatie is daarom vragende partij voor een bindende Europese energiebesparingsdoelstelling als driver voor de verdere ontwikkeling van schone technologie. Iets om over na te denken beste Joke, energiebesparing is immers de sleutel tot succes in de aanpak van de klimaatverandering.

De vraag blijft echter of China haar ambities op het vlak van investeringen in schone technologie ook wil vertalen in een constructieve houding op de klimaattop. Voorlopig wil het land niet weten van internationale opvolging van haar klimaatbeleid. En, de Verenigde Staten verschuilen zich maar al te graag achter China’s defensieve houding om zelf geen verdere stappen vooruit te zetten.

Terwijl die twee bekvechten, Joke, kan en moet Europa constructief verder bouwen aan een globaal klimaatakkoord door samen te werken met zij die wél vooruit willen.

Er moeten de komende dagen nog heel wat cruciale vragen beantwoord worden. Wat wordt de wettelijke vorm van een nieuw akkoord? Bouwen we verder aan een tweede verbintenisperiode van het Kyotoprotocol en geven we zo een positief signaal aan de ontwikkelingslanden? Of, zwichten we voor druk van landen als Japan om Kyoto overboord te gooien? Hoe zit het met de talloze achterpoortjes? Gaan we mee in het creatief tellen van de emissies van bosbeheer om de gerapporteerde uitstoot kunstmatig te doen dalen? En, hoe pakken we het overschot aan hete lucht aan? Er ligt nog heel wat werk op de plank.

Morgen meer daarover,