Thema’s
Milieublog archief
Home > Milieublog > december 2008
Milieublog archief: december 2008
POZNAN: Slot en einde
2008
Veel discussie, die de geesten misschien – hopelijk – dichter bij elkaar bracht. Dat zal een van de weinige positieve resultaten zijn van de conferentie in Poznan. Jammer genoeg heeft die geen beslissingen die naam waardig opgeleverd. Op het podium staat een grote klok af te tellen. Nog 352 dagen, 7 uur, 13 minuten te gaan tot Kopenhagen.
Lees hier het persbericht van BBL.
13 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Drama en verdriet
2008
In Poznan worden de laatste loodjes gelegd. Op dit moment heeft men net vastgesteld dat het niet mogelijk was om een akkoord te bereiken over het uitbreiden van de taks op emissiekredieten, van CDM zoals die vandaag bestaat naar JI en emissiehandel waar nu geen taks op bestaat. Zeer grote teleurstelling bij de ontwikkelingslanden. India sprak van het "meest trieste moment" ooit, in de tweelf conferenties die hij meemaakte.
13 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Finale?
2008
Over vijftien minuten begint volgens de computerschermen de Closing Plenary. Dat verscheen vlak nadat een van de grote zalen hier een massa delegatieleden losliet. Snel naar de grote zaal. Blijkbaar zijn de groepen ondertussen aan het coördineren...
12 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Al Gore zegt 350
2008
Wachten tot er witte rook komt, daar komt het nu op neer. De namiddag loopt op zijn eind, en we zitten in de zetels te wachten - en onze respectievelijke blogs te schrijven. Het meest spectaculaire evenement tot nu toe was de speech van Al Gore. Die hield een vlammend betoog over hoe de impact van de klimaatverandering voortdurend groter wordt. Waaruit hij concludeert dat we de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer tot 350 ppm moeten beperken. Vandaag mikt de EU bijvoorbeeld op 450 ppm. En dus zegt hij dat we veel sterkere reductiedoelstellingen moeten aannemen.
Een boodschap die voorlopig nog niet echt in Brussel doordringt. De EU leiders hebben daar een zeer zwak akkoord bereikt. De milieubeweging vraagt niet minder dan dat het Europees parlement dit akkoord verwerpt. Vanmorgen ontmoetten we met de Belgische ngo's overigens minister Magnette. Daar bleek dat we toch enigszins verschillend tegen de uitkomst van de onderhandelingen in Brussel over het EU klimaatpakket aankijken.
In zijn speech - rond de middag hier - drukte minister Magnette er op hoe hard de EU met dit EU pakket het goede voorbeeld geeft. Niet dus.
Minister Magnette brak in zijn speech daarnaast ook een lans voor duurzame projecten in het CDM, en een versterkte strijd tegen ontbossing.
Bon, verder afwachten... De onderhandelingen draaien nog altijd rond het geld.
12 december 2008 | Joris Gansemans
POZNAN: Geld voor het laatst
2008
Voorlaatste dag, het is avond, we staken net de hoofden bij elkaar om te zien wat we aan informatie over het verloop van de dag verzamelden. Tijd om nog een blog te posten, en dan naar het hotel. Gisteren zijn de technische onderhandelingen zo ver mogelijk afgerond, om alleen nog de knelpunten op het bord van de ministers te laten landen. En dat zijn - niet verwonderlijk - geldkwesties: hoeveel, van wie, aan wie... Plus een punt van de OPEC-landen, die persé CCS in het CDM opgenomen willen zien.
Als Europeaan hier in Poznan, staat mijn hoofd tegelijk permanent half op Brussel gericht. Vandaag begonnen de regeringsleiders daar aan hun finale onderhandelingen over het EU klimaatpakket. Veel over en weer getelefoneer en proberen zoveel mogelijk info te verzamelen. En het ziet er bijzonder slecht uit, de regeringsleiders zijn blijkbaar van plan om het klimaatpakket vrolijk te laten verdrinken - ter wille van de eigen nationale en industriële korte termijn belangen. We proberen op zoveel mogelijk manieren nog druk te zetten, waaronder via een open brief die we vandaag nog stuurden aan de voorzitters van de Raad, het Parlement en de Commissie.
Naar het schijnt zou president Sarkozy morgen een video-optreden verzorgen in de plenaire. Er staat hem een warm welkom te wachten, als de dingen verder lopen zoals ze lijken te lopen.
De klimaatonderhandelingen hier in Poznan ondertussen concentreren zich op nieuwe financieringsmechanismen voor adaptatie, en manieren om de beschikbare middelen te beheren. Er zou nieuwe tekst geproduceerd zijn, maar een akkoord is nog niet bereikt. Vanavond nog een ministeriële ronde, dus misschien morgenochtend in de vroege uren meer nieuws.
Tegelijk houden in de plenaire de ministers van de verschillende landen hun speeches. De USA en China zijn al de revue gepasseerd. Veel Europese landen ook. En allemaal benadrukken ze hoe onnodig het is om de economische crisis aan te grijpen om klimaatactie uit te stellen. Tof. Maar dan zouden we wel een pak meer vooruitgang hier moeten zien.
Wij verwachten concrete engagementen om de financiering uit te breiden met nieuwe mechanismen. En dat het onnozele voorstel van Qatar om CCS in de CDM op te nemen, wordt verworpen. Steenkool heeft niks met duurzame ontwikkeling te maken. Minister Magnette spreekt morgen rond de middag. Uitkijken naar zijn bijdrage.
11 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: België zakt tien plaatsen in klimaatranking
2008
Achteruitgang van de internationale standpunten, en onvoldoende vooruitgang in het intern beleid. Die negatieve punten laten België een duik maken in de klimaatranking van 57 landen wereldwijd. Die ranking is vandaag hier in Poznan gepubliceerd. Omdat geen enkel land de klimaatcrisis voldoende serieus neemt, zijn de eerste drie plaatsen overigens leeg gelaten.
Het is de vierde keer dat de ranking wordt gepubliceerd. De Climate Change Performance Index (CCPI), wordt gepubliceerd door Germanwatch en het Climate Action Network Europe . De 57 industrielanden in de ranking zijn samen verantwoordelijk voor meer dan 90% van de wereldwijde energiegerelateerde CO2-uitstoot. Hun uitstoot is het afgelopen jaar meer dan ooit gestegen. Geen enkel land doet het goed genoeg om een topplaats te verdienen. Dus blijven de eerste drie plaatsen leeg.
Zweden staat op de vierde plaats, gevolgd door Duitsland en Frankrijk. Zeer relatief, overigens, want het zijn net die landen die de afgelopen maanden het Europees klimaatpakket ondermijnden. Landen als Italië en Polen die het meest actief het pakket probeerden te blokkeren, hebben al een plaats in de staart van het peloton. China deed het dan weer spectaculair goed in de indicator die de nationale politiek weergeeft. Zuid-Afrika en Mexico scoren goed door hun internationale standpunten.
België scoort slechter dan eerdere jaren. De internationale politieke standpunten hebben een negatieve draai genomen. En in de nationale politiek, blijft bijvoorbeeld het energiebeleid voor woningen de achterstand actief in stand houden.
Het rapport is hier te vinden.
10 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Voorronde afgerond
2008
Vandaag is de laatste dag van de technische onderhandelingen. Morgen beginnen de ministers aan hun werk. Dat betekent dat op dit eigenste moment zoveel mogelijk punten worden afgeklopt (letterlijk, met een hamer op een houten blok). Zodat de ministers zich met de overblijvende lastige punten kunnen concentreren. Ik moet zeggen dat tot nu toe vooral procedurele beslissingen afgerond werden. Inhoudelijk blijven we op onze honger zitten. En sommige afgeronde punten zijn eerder teleurstellend, bijvoorbeeld is het in de discussie over ontbossing niet gelukt om de rechten van inheemse volkeren en garanties voor biodiversiteit op te nemen.
10 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Naar Warschau om het pakket te redden
2008
Ik schrijf deze blog op de trein uit Warschau, terug naar Poznan. Vanmorgen vertrokken op een ontieglijk vroeg uur, om op tijd in Warschau te raken. Ik blogde eerder al over hoe belangrijk het Europees energie- en klimaatpakket is om een goede kans te hebben op een internationaal klimaatakkoord. Wel, vandaag bezoekt kanselier Merkel haar collega Donald Tusk in Warschau over dat EU-pakket. Niet om het integer en goed te houden, maar om te zien welke deal ze kunnen sluiten. Blijkbaar zitten we in de “koehandel-fase” van de onderhandelingen over het EU-pakket.
Op een paar dagen staken die een manifestatie in elkaar met een paar honderd deelnemers, en een perfect geolied programma. De ceremoniemeester van dienst was Ben Wikler van Avaaz, een schitterende kerel die iedere dag de fossieluitreikingen presenteert. Iemand zou die mens een politiek satirisch praatprogramma moeten geven. In Warschau kreeg Duitsland uiteraard een speciaal fossiel van de dag.
De kern van de boodschap was: geen onverantwoordbare uitzonderingen voor landen of industriële sectoren. Iedereen heeft de verantwoordelijkheid om bij te dragen aan de oplossing van de klimaatcrisis. En dat betekent dat we in Europa de uitstoot moeten verminderen met minstens 30%, en dat we in het Zuiden steun geven voor klimaatinvesteringen.
Terug naar Poznan, om te zien hoe de zaken daar ondertussen vooruit zijn gegaan.
9 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Mickey Mouse-oplossingen
2008
Nee. En nee. Zo simpel is het antwoord op de vraag of steenkool en uranium de klimaatverandering kunnen stoppen, en of steenkool en uranium iets met duurzame ontwikkeling te maken hebben. Toch lopen hier verwarde geesten rond die proberen om CCS (ondergrondse CO2-opslag) en kernenergie te laten steunen door de financiële mechanismen in het Kyotoprotocol. En ze lijken nog gewillige oren te vinden ook. Onbegrijpelijk.
Het Kyotoprotocol bevat een financieel steunmechanisme voor projecten in ontwikkelingslanden: het Clean Development Mechanism (CDM). Dat geeft CO2-kredieten voor investeringen in CO2-reducerende projecten. De bedoeling van dat mechanisme is om kostenefficiënte emissiereducties te realiseren, duurzame technologie over te dragen aan ontwikkelingslanden en om duurzame ontwikkeling vooruit te helpen.
Kernenergie is in dat mechanisme d'office uitgesloten, op dit moment. Om evidente redenen: kernenergie heeft niks met duurzame ontwikkeling te maken.
Maar de nucleaire lobby probeert al jaren om zich er toch tussen te wringen. Kerncentrales kosten bergen geld, en de nucleaire industrie is vandaag in crisis, met dalende aantallen reactoren wereldwijd en stijgende investeringskosten. Alle bijkomende steun is dus meer dan nodig. Ze zijn er nu in geslaagd om eind augustus in de conferentie in Accra, Ghana, kernenergie te laten opsommen als optie om opgenomen te worden in de hervorming van het CDM.
Greenpeace, WISE, IFG, Friends of the Earth lanceerden een week geleden een oproep om kernenergie uit CDM te houden. Die is ondertussen al door meer dan 300 organisaties van over heel de wereld ondertekend, waaronder WWF Internationaal en, uiteraard, BBL. Deze cynische poging van de nucleaire lobby om geld te stelen waar ze niks te zoeken heeft, moet door alle regeringen krachtig worden verworpen.
Idem dito met de poging om ondergrondse CO2-opslag (carbon capture and storage - CCS) in het CDM te krijgen. Ook CCS heeft niks met duurzame ontwikkeling te maken. Het houdt onwaarschijnlijk schadelijke praktijken in stand - zie mijn eerdere blog over mijnen en centrales. En het draagt helemaal niks aan interessante technologieën over aan ontwikkelingslanden. Maar ook CCS is op zoek naar - heel veel - geld. Dus zien ze het CDM als een kassa die kan worden geplunderd.
En de EU steunt hen nog ook! De Europese Commissie en belangrijke landen als de UK en Duitsland zijn grote fans.
België was vroeger kritisch op dit vlak. Ik denk dat minister Magnette een goede zaak zou doen, als hij in zijn speech een lans zou breken voor echt duurzame oplossingen voor de klimaatcrisis. En dat klungelige Mickey Mouse-klimaatoplossingen als steenkool en uranium niks met duurzame ontwikkeling te maken hebben. En dus ook niets met CDM.
Als die wel in het CDM zouden raken, zou dit een schande zijn. Het CDM ligt al onder vuur. CCS en kernenergie er in toelaten zou het simpelweg schadelijk maken.
8 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Blauwgroene alliantie
2008
Hier in Poznan organiseerden de ngo's een fietsmanifestatie in de van auto's vergeven straten, om de druk op de aanmodderende onderhandelingen te verhogen. Terwijl in Gdansk president Sarkozy probeert een akkoord te bereiken met de Oosteuropese regeringsleiders over het Europees klimaatpakket. Gisteren trokken in Brussel sociale en milieuorganisaties, en politieke sympathisanten door de straten in een manifestatie van de Klimaatcoalitie. Ondertussen stelt in Poznan de Blue Green Alliance haar eis voor een Groen Herstelplan voor. De Blue Green Alliance is een strategische samenwerking tussen vakbonden in de USA en milieuorganisaties om de groene economie vooruit te helpen. Ze willen snelle en massieve investeringen in energiebesparing en hernieuwbare energie. Om zo jobs te creëren die de economie zuurstof, en Amerika energieonafhankelijkheid moet geven.
Ook in België werken vakbonden en milieubeweging, en sociale bewegingen samen rond milieu en duurzame ontwikkeling. Bijvoorbeeld in de organisatie Arbeid & Milieu. En ik heb de indruk dat we wat informatieuitwisseling, en vorming over milieuthema's en zo, bij ons wel een pak verder staan. Maar interessant aan de Blue Green Alliance is dat ze ook actief gedetailleerd lobbywerk opstarten in Washington DC. Over hernieuwbare energiestandaarden. Maar ook over sociale thema's, waardoor je milieubewegingen krijgt die gaan lobbyen voor het recht op vakbondsvrijheid (blijkbaar niet gegarandeerd in de US!). Eens samen zitten om van gedachten te wisselen, denk ik dan. 7 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Chemische Yves
2008
Het was lang geleden, maar België is eindelijk nog eens opgedoken in de ECO, het dagblad van de milieubeweging op de klimaatconferenties. Iedere morgen ligt de ECO versgedrukt klaar voor de conferentiegangers, samen met het dagprogramma. Het is voor ons een van de meest effectieve communicatiemiddelen naar de conferentie. Iedereen leest ECO.
Dat premier Leterme via zijn vragen om uitzonderingen voor de chemische industrie in de CO2-emissiehandel, mee de geloofwaardigheid van het Europees klimaatleiderschap ondermijnt, is nu ook tot hier doorgedrongen. In een artikel over kerstman Sarkozy, die mild geschenken in het rond gooit, duikt ook een zekere Chemical Yves op.
We staan er nog eens in. Maar het is dus niet meteen met een eervolle vermelding.
Dat ondergetekende vorige nacht lid was van de redactieraad van de ECO, is uiteraard geheel en al toevallig.
De 5de ECO is hier te downloaden. Alle edities staan - met enige vertraging - op de site van CAN International.
5 december 2008 | Bram Claeys
Poznan kijkt naar Brussel
2008
Twee crisissen van globale schaal schreeuwen vandaag om een oplossing. De financiële en economische crisis teistert al maanden beursvloeren en directielokalen. En maand na maand wordt duidelijker dat de klimaatverandering sneller gaat, dat de omslag in de uitstoot van broeikasgassen eerder sneller dan later nodig is en dat de prijs van ‘niet handelen’ stijgt.
Tegelijk met de voorstellen om de economische crisis te bezweren, vinden twee internationale milieuonderhandelingen plaats, die mee onze toekomst vorm zullen geven. In Brussel onderhandelen de Europese ministers en Europarlementairen over het Europees energie- en klimaatpakket. Tot op heden is dit het meest omvattende en concrete klimaatbeleidsvoorstel wereldwijd. In het Poolse Poznan zijn het de lidstaten van de Verenigde Naties die rond de tafel zitten. Zij bereiden er een vervolg op het Kyoto-klimaatprotocol voor. Het nieuwe protocol moet na 2012 de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen laten dalen. Het zal ingrijpender zijn dan het Kyotoprotocol, en dus een van de meest belangrijke en ingrijpende internationale akkoorden ooit.
Beide besprekingen staan niet los van elkaar. De geloofwaardigheid van de Europese onderhandelaars in Poznan, staat of valt met de geloofwaardigheid van het pakket. Sinds de conferentie in Bali, eind 2007, is weinig concrete vooruitgang geboekt. De verschillende politieke blokken kijken naar elkaar, wachtend tot iemand een eerste stap zet. Een moedige stap van Europa, zou de besprekingen ongetwijfeld in een stroomversnelling brengen en het internationale akkoord, met deelname van de VS en de Bric-landen een heel stuk dichter bij brengen. Een defensieve houding van de Europese leiders zou echter een internationaal akkoord hypothekeren.
Alleen is daar dus ook de economische crisis. En sommige politici en bedrijfsleiders lijken deze te willen aangrijpen om de ambities van het EU-klimaatpakket terug te schroeven. Dat is zowel onzinnig als onverantwoordelijk.Onzinnig, want de oplossingen voor de economische en klimaatcrisis botsen niet met elkaar. De economische crisis is een kortetermijnuitdaging. Het klimaatpakket in Brussel, en de internationale onderhandelingen in Poznan behandelen beide de periode na 2012.
Onverantwoordelijk ook, want de versterking van onze economieën ligt net in een volgehouden en massieve heroriëntatie van ons productie- en consumptieapparaat naar hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Dat zijn de technologische oplossingen die zorgen voor “innovatie, energie-onafhankelijkheid en werkgelegenheid” de centrale Lissabon-doelstellingen van de Europese Unie.
“Klimaatbeleid is het belangrijkste Europese project voor de volgende decennia.” Met deze woorden stelde commissievoorzitter José Barroso vorige woensdag tijdens een lezing aan de KU Leuven de zaken op scherp. Volgens Barroso stelt de opwarming van de aarde ons voor essentiële uitdagingen, zoals de ontwikkeling van een echt Europees energiesysteem en -beleid; fundamentele wijzigingen in ons transportsysteem; de toekomst van de Europese bedrijven, die hun competitiviteit aan technologische innovaties op deze vlakken zullen te danken hebben. Barroso was duidelijk: diegenen die stellen dat de uitdagingen van klimaatbeleid slechts minimaal impact zullen hebben op onze samenleving zijn naïef, slecht ingelicht, of te kwader trouw.
Wat Barroso zegt, wijkt niet af van wat VN secretaris-generaal Ban Ki-Moon en Barack Obama omschrijven als een “Green New Deal”. Al in de zomer riep de New Economics Foundation in het Verenigd Koninkrijk op tot een dergelijk massaal investeringsprogramma, in hernieuwbare energie en milieutransitie, en de creatie van duizenden milieujobs. Er groeit hier rond een nieuwe alliantie tussen ecologisten, industrie, landbouw en vakbonden.
In scherp contrast met deze lange termijnvisie, staat de poging van sommige politieke leiders om de ambities juist terug te willen schroeven. Veelal gaat het om politici die het volledige plaatje missen. Verblind door het klassieke kortetermijndenken pleiten de Poolse premier Tusk, en de Italiaanse prmier Berlusconi voor uitzonderingen voor de eigen industrie en voor meer flexibiliteit. Wat te vrezen viel, is inmiddels gebeurd: in navolging van Tusk en Berlusconi, staan nu ook andere regeringsleiders op die dezelfde ‘uitzondering’ voor zichzelf gaan opeisen. Het was bijzonder pijnlijk te moeten ervaren dat onze eigen premier Leterme bij de eersten was om zich hierbij aan te sluiten. Bij EU voorzitter Barroso pleitte hij om de Belgische chemische industrie vrij te stellen van de aankoop van CO2-emissierechten. Leterme heeft geen enkele grond voor deze claim. Europa stelt voor om uitzonderingen voor sectoren die aan internationale concurrentie onderhevig zijn, slechts toe te laten op objectieve gronden. Die objectieve gronden zijn vandaag nog niet vastgesteld. Sterker, de Europese Commissie citeerde de chemische industrie recent als een van de sectoren waar het bijzonder moeilijk is om concrete en volledige informatie over te krijgen. Nu dus al claimen dat de impact van het klimaatpakket te groot zal zijn, en dat dus compensaties of uitzonderingen nodig zijn, is voorbarig, en dus geen teken van behoorlijk bestuur.
Idem dito voor de andere sectoren die om uitzonderingen schreeuwen, zoals de staalsector of de raffinaderijen. Laten we eerst bekijken wat de potentiële impact is, en op basis daarvan beslissen welke maatregelen nodig zijn. De bedoeling is immers om tegen 2012, en dus voor de nieuwe regeling ingaat, een wereldwijd klimaatakkoord te bereiken, zodat concurrentieverstoring tussen industriële blokken weggevlakt zouden moeten worden. Er is geen enkele reden denkbaar om binnen het kader van een wereldwijd akkoord, waar iedereen gelijk behandeld wordt, de bange Polen, Italianen of Belgen een uitzondering toe te staan.
Nee, wat we echt nodig hebben is een Belgische premier die op 12 december mee zorgt voor een gebalanceerd en ambitieus Europees pakket. De onderhandelaars in Poznan zullen er Brussel dankbaar voor zijn. In het tegengestelde geval draagt Brussel een verpletterende verantwoordelijkheid.
Hans Bruyninckx, Professor Internationaal Milieubeleid (KUL) en voorzitter Raad van Bestuur Bond Beter Leefmilieu
(deze tekst verscheen als Opiniebijdrage in De Tijd op 4 december 2008)
5 december 2008 | Hans Bruyninckx
POZNAN: Beweging bij grote ontwikkelingslanden?
2008
Terwijl het wachten blijft op concrete voorstellen van de EU - en natuurlijk van de USA - lijken de interessante signalen te komen uit soms onverwachte hoek. China lijkt meer bereid om te praten. Ze weigeren nog altijd doelstellingen zoals de industrielanden die hebben, maar zeggen ondertussen openlijk bereid te zijn om hun deel te doen. Vorige maand publiceerde China een Witboek, waarin het zijn beleid en de redeneringen erachter verklaarde. De impact van de klimaatverandering wordt in China langzaamaan dramatisch, met 21 warme winters sinds 1986, noordelijke rivieren die minder water krijgen, en zuidelijke rivieren die juist meer en meer overstromen. De gletsjers smelten, en bedreigen zo waterreserves. Het stijgend zeeniveau bedreigt koraalriffen en wetlands langsheen zijn 18.000 kilometer lange kust...
En dus wil China klimaatactie. Want "klimaatverandering komt uit ontwikkeling, dus moet het opgelost worden samen met ontwikkeling". Niet dat het land daarmee ineens superflexibel is geworden. Integendeel. Maar in vergelijking met India, lijkt China toch meer in onderhandelingsmodus te komen.
En er is meer. Brazilië zei in plenaire sessie dat het bereid is zijn uitstoot af te laten buigen van de te verwachten trend. Papoua Nieuw Guinea kondigde aan koolstofneutraal te willen zijn in 2050, en zijn uitstoot te verminderen ten opzichte van de trend met 50% tegen 2020.
De G77 (de groep van ontwikkelingslanden) als groep deed een interessant voorstel in verband met de overdracht van milieuvriendelijke technologie naar het Zuiden. Dit voorstel omvat de start van een multilateraal klimaattechnologiefonds. De milieubeweging hier roept de industrielanden op dit voorstel als een basis voor de verdere gesprekken te nemen.
In tegenstelling daarmee kregen Canada, Japan en Rusland vandaag de Fossiel van de dag. Een druk bijgewoonde dagelijkse prijsuitreiking aan die landen die het slechtst presteerden op de conferentie die dag. Dit triumviraat kreeg vandaag de prijs, omdat ze botweg weigeren ook maar een doelstelling te bediscussiëren voor 2020.
4 december 2008 | Joris Gansemans
POZNAN: Kolen zijn een schande
2008
Een desolate, eindeloze put naast de weg, omzoomd door gigantische graafmachines. De rit tussen Poznan en de mijnen van Konin duurt een uur, en duwt me met de neus op wat steenkool en bruinkool eigenlijk betekenen. Een wonde in het landschap. Maar meer dan dat, opdrogende en vergiftigde meren, boeren die hun groenten niet meer gekweekt krijgen, dag en nacht lawaai, stof... Ieder jaar sterven tientallen Polen in de mijnen. En nu begint eindelijk protest te groeien tegen het blinde enthousiasme van de Poolse regering voor de zwarte brandstof.
De klimaatconferentie van Poznan moet de wereld op weg zetten om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2050 te verminderen met 50 tot 80%. Vandaag zijn centrales op bruin- of steenkool verantwoordelijk voor 40% van de uitstoot van broeikasgassen door fossiele brandstoffen. We kunnen die brandstof dus niet blijven gebruiken. Energiebesparing en hernieuwbare energie zijn de toekomst.
Maar de impact van kolen gaat veel verder dan klimaat alleen. De openputmijnen in Polen zuigen de grondwaterlagen leeg, waardoor de landbouwopbrengsten in de wijde omgeving kelderen. De gigantische putten vernietigen kilometers op kilometers natuur en landbouwgronden. Voor een nieuwe mijn die de regering wil starten, zouden 500 gezinnen moeten oprotten, en 400 landbouwers hun grond verliezen.
En de centrales... Vlakbij de openputmijn van Konin staat een 1600 MW bruinkoolcentrale. Zes schoorstenen rijk, goed voor ongeveer 15 miljoen ton CO2 per jaar. Maar ook tonnen stof en kilogrammen zeer toxische kwik. Hallucinant om zien: een kilometerslange transportband die recht uit de buik van de centrale de vliegassen naar een nabijgelegen meer voert. Om ze daar te storten. Een helderblauw meer, dat wel, maar morsdood, ondertussen.
Nieuwe steenkoolcentrales zijn gelukkig wat efficiënter dan het exemplaar dat ik vanmiddag zag. Maar ook de centrale die EON in Antwerpen wil bouwen, zal meer stof de lucht in stoten dan haar meer milieuvriendelijke alternatieven op aardgas. En zeker veel meer dan hernieuwbare energieproductie.
Een zeer recent rapport van Greenpeace berekende - zeer voorzichtig - dat de kostprijs voor mens en milieu van het gebruik van kolen in 2007 in totaal ongeveer 360 miljard euro bedroeg. Veel meer dan op de elektriciteitsfactuur staat. En dus betaald door de maatschappij.
Ik begrijp niet hoe iemand vandaag kan overwegen om in ons Westers landje nieuwe steenkoolcentrales te bouwen. Misschien moeten minister-president Peeters en minister Crevits ook maar eens naar Polen komen kijken.
Bram Claeys bij Stubru over de vuile kolen.
3 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Percenten en percentjes
2008
Tweede dag op de klimaatconferentie in Poznan. Een dag van plenaire vergaderingen, terwijl ondertussen de afzonderlijke contactgroepen gelanceerd worden. Tot nog toe geen duidelijke aanzetten om tot een gemeenschappelijke visie op het klimaatakkoord na 2012 te komen. Bijna hilarisch was de interventie van de US-delegatie dat het nu niet het moment is om een onderhandelingstekst te produceren. Want de nieuwe president moet volgend jaar de kans toch krijgen om zijn eigen voorstellen te doen? De Bush-administratie blijft dus zijn best doen om de zaak te vertragen.
Verder is gisteren op de website van de Belgische federale overheid in alle stilte de studie gepubliceerd waarin het Federaal Planbureau berekent wat de Belgische bijdrage aan het Europees klimaatbeleid voor 2020 kan zijn. Dit rapport mocht lang niet publiek worden gemaakt, terwijl het al sinds de lente af is. De conclusie van dat rekenwerk is dat de door de Europese Commissie voorgestelde doelstellingen, ook voor België perfect haalbaar zijn. Zonder overdreven kosten te veroorzaken, en met belangrijk werkgelegenheidspotentieel. Tegelijk wordt uit het rapport duidelijk hoe cruciaal energiebesparing is, en dat voor bepaalde sectoren, een doordacht transitiebeleid nodig zal zijn. Want het rapport sluit af met een duidelijke aanbeveling: "They will however require quick, intensive and steady policy action, in order to meet the objectives."
Het verschil is frappant. In de UK een rapport om de regering verder aan te moedigen, in België een rapport om de regering te overtuigen zich niet te verzetten, dat pas na heel veel tegenstribbelen is mogen gepubliceerd worden...
2 december 2008 | Bram Claeys
POZNAN: Nieuw VN rapport over geld
2008
Op dit eigenste moment legt het VN-klimaatsecretariaat drie nieuwe rapporten voor aan de plenaire vergadering hier in Poznan. Een van die rapporten behandelt de financiële noden om de klimaatcrisis aan te pakken. Nog maar vorig jaar publiceerde het secretariaat een eerste versie. Het rapport bekijkt hoeveel geld er nodig is om enerzijds de uitstoot van broeikasgassen tegen te houden, en anderzijds om de al zichtbare gevolgen van de klimaatverandering op te vangen. De eerste som is naar boven aangepast, tot 200 à 210 miljard dollar in 2030. Omwille van hogere kapitaalkosten in de energiesector. De kosten voor de impact van klimaatverandering blijven grosso modo dezelfde, namelijk "tientallen miljarden" dollar in 2030.
Om dat geld te mobiliseren is een reeks financiële mechanismen nodig. Het kopen en verkopen van CO2 zal niet volstaan. Ook regulering en fiscale instrumenten zullen nodig zijn.
Belangrijk is dat het secretariaat aangaf dat het de financiële crisis niet in de analyse opnam. Om de eenvoudige reden dat de financiële crisis een kortetermijnprobleem is, terwijl de actie om klimaatverandering tegen te gaan langetermijnbeslissingen nodig hebben. Meer nog, antwoorden op de financiële crisis kunnen en zouden de klimaatcrisis mee kunnen helpen oplossen. Namelijk door te investeren in meer efficiënte, innovatieve technologieën en infrastructuren.
Dat was ook de boodschap van de Deense premier Rasmussen vanmorgen in de plenaire: "De financiële crisis mag de aandacht niet afleiden van de klimaatcrisis". In tegendeel, klimaatactie is volgens hem de beste groene, economische en politieke zet om de economische crisis tegen te gaan. We kunnen er dus alleen maar van uit gaan dat het Europees klimaatpakket in onderhandeling effectief die klimaatactie weerspiegelt.
VN rapport over financiering: hier downloaden.
1 december 2008 | Bram Claeys
|
13-12-2008 |
contact | disclaimer | zoek | privacy | abonneer op de babbels | vacatures | sitemap | in english |