Milieublog

Home > Milieublog > december 2007

Milieublog archief: december 2007

Share

Het doek is gevallen

thema’sKlimaat & energie

15/12
2007

11u50 (Brussel) - 18u50 (Bali) - De top is afgelopen. De resultaten zijn binnen. De USA zijn aan boord, en op weg naar Kopenhagen. Minstens zo belangrijk is dat de ontwikkelingslanden voor het eerst instemden met discussies over eigen inspanningen.

 

Ondertussen lopen de conferentiezalen hier leeg. Alleen nog mensen als ik die persberichten en blogs posten zitten nog aan de computer. De stands worden ingeladen. Tijd om uit te blazen. En te proberen een van de conferentievlaggen te pakken te krijgen.

Het persbericht dat ik net verstuurde staat hier op onze website.  

reactiesreageer

aanpasdatum15 december 2007 | Bram Claeys


Zonsopgang boven Bali

thema’sKlimaat & energie

15/12
2007

9u00 (Brussel) - 16u00 (Bali) - Het akkoord over de tekst die de lange termijn samenwerking tegen klimaatverandering beschrijft, is een mijlpaal. Voor het eerst stapt de USA - onder grote druk van de rest van de wereld - mee in een proces dat zal leiden tot reductiedoelstellingen voor de USA.

Daarbij is het cruciaal dat ze aanvaardt dat haar inspanningen vergelijkbaar zijn met die van andere ontwikkelde landen. De druk uit de zaal, plus de duidelijke wil van de ontwikkelingslanden om zelf hun verantwoordelijkheid te nemen, en het front van EU en ontwikkelingslanden, hebben hier sterk aan bijgedragen.

De tekst bevat enkel een indirecte verwijzing naar het ambitieniveau van de inspanningen van de industrielanden. En dat is een zeer grote gemiste kans. We moeten nu afwachten wat het resultaat wordt van de discussie over de nieuwe doelstellingen voor de huidige Kyotolanden. Want daar verwijst de tekst waar nu een akkoord is over bereikt naar.

Nog even doorbijten.

reactiesreageer

aanpasdatum15 december 2007 | Bram Claeys


USA krijgt boegeroep

thema’sKlimaat & energie

15/12
2007

7u10 (Brussel) - 14u10 (Bali) - Na uren bilaterale onderhandelingen achter gesloten deuren is de zitting hernomen. Op het punt waarop de discussie was vastgelopen, is er een voorstel neergelegd, dat gesteund wordt door de EU, de G77, AOSIS... Maar niet door de USA. Het gaat over de meetbaarheid van de inspanningen van ontwikkelde landen en ontwikkelingslanden.De  USA weigerde, waarop de zaal in boegeroep uitbarstte. Ongehoord in zo'n setting. Zuid-Afrika noemde de interventie van de USA ongepast en ongefundeerd. Dit lanceerde een reeks oproepen aan de USA om toe te geven. Papua New Guinea riep de USA zelfs op, "Please, get out of the way", als ze geen leiderschap konden tonen. Mevrouw Dobrianski gaf uiteindelijk toe... Wat haar een luid applaus opleverde. Zeer veel ambiance in de zaal.

De USA hebben nu op een (klein) punt toegegeven. Maar we zijn er nog niet.

reactiesreageer

aanpasdatum15 december 2007 | Bram Claeys


Verlenging... uitstel van executie?

thema’sKlimaat & energie

15/12
2007

3u10 (Brussel) - 10u10 (Bali) - De plenaire vergadering van de COP is 20 minuten bezig geweest.  Na een interventie van India, die één van de voorliggende teksten niet zomaar wilde goedkeuren en een nieuwe passage voorstelde, is de zitting opnieuw geschorst. Wachten.

Daarnet kondigde de voorzitter aan binnenkort opnieuw te starten. De technici zetten ondertussen achtergrondmuzak op, om de gemoederen te bedaren.

Om 8u00 vanmorgen kregen we de teksten, zoals ze op dit moment voorliggen. Er staan nog belangrijke "brackets" - onbesliste stukken tekst - in. Zoals gisteren meer en meer duidelijk werd, zijn de verwijzingen naar doelstellingen zeer sterk verwaterd.

Liefhebbers kunnen de zitting overigens live volgen op de webcast van het UNFCCC.  

De twee cruciale documenten zijn de Ad Hoc Working Group on Long-term Cooperative Action under the Convention - beter bekend als de Convention Track - en de Ad Hoc Working Group on Further Commitments for Annex I parties under the Kyoto Protocol - ook wel gekend als de AWG. De Convention Track gaat over alle landen, de AWG enkel over nieuwe doelstellingen voor de huidige landen die onder het Kyotoprotocol een verplichting hebben. De documenten behandelen de doelstellingen, het soort instrumenten na 2012, en het proces om een post 2012 akkoord te bereiken. Ze bevatten goede proceselementen, en ook de einddatum 2009 voor het akkoord zit erin.

Maar over de doelstellingen is nog altijd niet definitief beslist. Voorlopig kan het nog altijd zeer slecht uitdraaien. Rusland is nog een van de partijen die het hele proces om zeep kunnen helpen.

Maar de hamer is dus nog niet gevallen. Er beginnen al geruchten te circuleren dat het nog de hele dag kan duren.

reactiesreageer

aanpasdatum15 december 2007 | Bram Claeys


Zwarte wolken boven Bali

thema’sKlimaat & energie

14/12
2007

20u30 (Brussel) - 3u30 (Bali) -  De onderhandelingen in Bali balanceren op het slappe koord. Al het goede werk van de afgelopen weken, met de bereikte deelakkoorden, staat op de helling.

De onderhandelaars kwamen net buiten met de boodschap dat er een akkoord is. Het is te zeggen, BIJNA een akkoord, over zo goed als alles. Er moet nog over enkele elementen beslist worden. Daarover zit een kleine groep nu nog rond de tafel.

Er is nog geen tekst, de hamer is nog niet gevallen. Straks om 8 uur is er een COP plenaire vergadering. Die zal waarschijnlijk 1 of 2 uur duren. De situatie kan nog kantelen, maar het ziet er niet goed uit. Verrassingen zijn echter niet uit te sluiten. Maar de Bush-administratie heeft zeer zwaar druk gezet, vooral op de becijferde reductiedoelstellingen. Ze lijkt haar slag thuis te halen. Dit zou zeer slecht zijn. Maar we moeten dus afwachten wat er uit de bus komt. De Europese landen en ontwikkelingslanden die oprecht de klimaatverandering willen aanpakken, moeten doorbijten.

De Bush-administratie mag niet slagen in haar onverantwoorde kortzichtige bekrompen opzet.

Beluister op de Radio 1 website een interview over de situatie

reactiesreageer

aanpasdatum14 december 2007 | Bram Claeys


Nog geen deal, gesprekken lopen nog

thema’sKlimaat & energie

14/12
2007

14u30 (Brussel) - 21u30 (Bali) - De conferentie in Bali begint aan het eindspel. De kerngroep van 40 ministers zit in gesloten vergadering om de overblijvende knelpunten te bespreken: de doelstellingen en de rol van ontwikkelingslanden en de USA. Er is nog geen akkoord. Maar de gesprekken lopen nog, in tegenstelling tot de berichten op sommige nieuwssites.

Voor ons zit er voorlopig niets anders op dan op de hoogte proberen te blijven, te wachten, en na te denken over hoe we straks zullen reageren. Vlak voor de vergadering van de kerngroep hadden we met Climate Action Network een ontmoeting met het Europees voorzitterschap en Europees Commissaris Dimas. Zij gaan er van uit dat het nog uren kan duren.

reactiesreageer

aanpasdatum14 december 2007 | Bram Claeys


Voorlaatste blok valt

thema’sKlimaat & energie

13/12
2007

Weer een dossier afgerond. Daarnet bereikte men een akkoord over de overdracht van technologie naar ontwikkelingslanden. Daarmee blijft nog een technisch dossier en een zeer groot sluitstuk over.

Op dit moment onderhandelt men nog over de nationale rapporten over de uitstoot van broeikasgassen. Dat is eerder technisch maar niet onbelangrijk, want het heeft belangrijke raakpunten met het eindakkoord. En dan blijft er nog de "Bali roadmap" over. Er is dus vooruitgang. Die zou de schijn kunnen wekken dat we er bijna zijn. Maar schijn kan bedriegen.

De overblijvende discussie blijkt immers bijzonder moeilijk. Daarin zitten de cijfers, de doelstellingen voor de ontwikkelde en ontwikkelingslanden. Met de plaats van de USA in het geheel als belangrijkste knelpunt. Het kan morgen nog een zeer lange dag worden.

Maar technologie is ook een heel belangrijk dossier. Het was overigens de Belg Bernard Mazijn die het voor de EU onderhandelde (we hebben mensen op interessante plaatsen). In Bali is nu beslist om  de Global Environment Facility een Strategisch Programma uit te laten werken. Dat moet meer investeringen mobiliseren, onder andere samen met de privésector. Maar het moet ook breder kijken. De beslissing in Bali identificeert een hele reeks elementen die aangepakt moeten worden: onderzoek, Zuid-Zuid samenwerking, gebruiksrechten... En bovendien start men een evaluatieproces, om veel actiever op te volgen hoe de technologieoverdracht vooruit gaat. Of niet.

Niet dat hiermee alles opgelost is. Maar het is alvast een nieuwe start, en dat is niet onbelangrijk. Tegen de lente van 2009 moet de GEF klaar zijn met het Strategisch Programma. En het geheel moet mooi passen in het nieuwe klimaatakkoord, voor na 2012.

Terzijde: niet te geloven hoe hard is gediscussieerd over de term "strategisch programma". Op een gegeven moment circuleerden 20 alternatieven, van fond over tak tot structuur,... En het strafste is dat dit bijna de hele onderhandelingen deed ontsporen. Vreemd.

reactiesreageer

aanpasdatum13 december 2007 | Bram Claeys


De passage van Al Gore

thema’sKlimaat & energie

13/12
2007

Al Gore heeft samen met het IPCC de Nobelprijs voor de vrede gekregen, en dat zullen we geweten hebben. Vanavond gaf de voormalige toekomstige president van de USA een speech van een uur. En speechen, dat kan hij.

Een afgeladen volle  zaal (ik raakte er niet meer in, en heb gevolgd op een scherm in een van de cafetaria's) hoorde hem uitvaren tegen zijn landgenoten, die volgens hem heel het proces blokkeren.  

Hij wees er op dat het tijd is voor capaciteitsopbouw in ontwikkelde landen. Over samenwerking en visie. Net op het moment dat in een gesloten zaaltje onderhandelingen bezig waren over een van de overblijvende hete hangijzers: capaciteitsopbouw in het Zuiden.

Volgens Gore moeten we niet wachten op de USA, en keihard verder werken aan een duidelijk mandaat voor een nieuw klimaatakkoord. Dat mandaat moet er morgen zijn. Uiteindelijk zijn we volgens hem een uitverkoren generatie, want "we live in an age where we can make a difference, for the rest of humanity".

Opmerkelijk is ook dat hij nog eens herhaalde dat het nieuwe verdrag al in 2010 in werking moet treden.

reactiesreageer

aanpasdatum13 december 2007 | Bram Claeys


Ministerieel gesprek

thema’sKlimaat & energie

13/12
2007

IEW, BBL, Oxfam, VODO en CANE hadden vanmorgen een onderhoud met minister Tobback. We hebben onze verwachtingen in de overblijvende belangrijke dossiers op tafel gelegd, en er over van gedachten gewisseld. Voor ons waren dat ontbossing, capaciteitsopbouw, adaptatie, technologieoverdracht en post 2012. Het was een open en degelijk gesprek.

reactiesreageer

aanpasdatum13 december 2007 | Bram Claeys


Vlaanderen heeft er geen zin in

thema’sKlimaat & energie

13/12
2007

"Laat de anderen het maar oplossen." Dat lijkt de basishouding van Vlaanderen tegenover de verdeling van CO2-besparing en hernieuwbare energie in Europa. Net op het moment van de klimaatconferentie in Bali, waar een billijke verdeling van de verantwoordelijkheid centraal staat, is dit een eerder ongelukkige boodschap.

De Europese Commissie werkt aan een voorstel om haar overkoepelende doelstellingen in verband met CO2-reductie, hernieuwbare energie en energie-efficiëntie te verdelen over de lidstaten. In antwoord op een parlementaire vraag, maakte minister-president Peeters duidelijk dat België niet zomaar de EU-doelstellingen kan overnemen. Tot zover geen punt, want niemand stelt dat voor. Belangrijker is dat Vlaanderen blijkbaar van geen enkel ander verdelingscriterium wil weten dan marginale kosten. En blijkbaar denkt dat het daardoor lichtere doelstellingen zal bekomen.

De EU besliste om tegen 2020 de uitstoot van broeikasgassen te verminderen met 30%, als andere grote blokken ook meedoen (daar gaat Bali over). Als dat niet lukt is het -20%. Verder besliste men om 20% hernieuwbare energie te produceren, en 20% energie-efficiënter te worden, beide tegen 2020.  Die doelstellingen moeten over de lidstaten worden verdeeld.

Minister-president Peeters verwijst naar het veronderstelde beperkte potentieel in België. Ons land heeft een kleine kustzone, geen gebergte voor goedkope waterkracht, en geen grote vlaktes zonder bewoning voor grote windturbineparken. Daarbij komt dat de marginale kosten voor het opwekken van groene energie tot de hoogste in de Europese Unie behoren. In een reactie is Eloi Glorieux van Groen! hier niet over te spreken: 'Op het ogenblik dat in Bali de grote klimaattop plaatsvindt, verzet de Vlaamse regering zich tegen het overnemen van de door Europa voorgestelde post-Kyotodoelstellingen'.

Bij de verdeling van de inspanningen, zal rekening worden gehouden met de specifieke situatie van een land. Dat is verworven. Daar op blijven hameren, is een beetje overbodig.

Het punt is dat bij die verdeling ook rekening moet worden gehouden met koopkracht, economische draagkracht, opbrengsten van klimaatbeleid (niet alleen kosten), historische verantwoordelijkheid. De sterkste schouders moeten de grootste last dragen. Dat is een van de basisprincipes van het internationaal klimaatbeleid. Door niet verder te kijken dan de pure kosten, verwijdert Vlaanderen zich van dit uitgangspunt. Dit is onbegrijpelijk. Ik dacht dat Vlaanderen een van de allerrijkste regio's ter wereld was. De enige mogelijke verklaring is dat de federale regeringsperikelen misschien een onbelemmerde blik op de internationale omgeving verhinderen.

Of misschien wil Vlaanderen zich aansluiten bij de USA, die zich hier in Bali blijkbaar bij de ontwikkelingslanden rekenen, door gelijkaardige doelstellingen te vragen.

reactiesreageer

aanpasdatum13 december 2007 | Bram Claeys


Speeches

thema’sKlimaat & energie

13/12
2007

Twee dagen van speeches. Opvallend was de toenemende druk op de USA om ook hun deel van de inspanning te leveren. Vier landen verwezen duidelijk naar de USA als groep die ook inspanningen moest leveren. Meest bedenkelijke quote: Iran die een klaagzang afstak over het gebrek aan technologie-overdracht naar het Zuiden, en het Westen dat zelfs sommige technologieën blokkeerde, "like nuclear power".

Om de plenaire vergadering toe te spreken liet minister Tobback zich vervangen door Brussels minister Huyttebroeck, die een een voorzichtige speech gaf. Het meest merkwaardige onderdeel was de sterke nadruk op de strijd tegen ontbossing en de link naar Congo en Centraal Afrika. Echter weinig aandacht voor technologie-overdracht. Toch een van de cruciale overblijvende discussies hier in Bali.

reactiesreageer

aanpasdatum13 december 2007 | Bram Claeys


Stellingen, en hoe ze in te nemen

thema’sKlimaat & energie

11/12
2007

Morgen begint het High Level segment. Door de komst van de hoge functionarissen stijgt de zenuwachtigheid. Zo worden de veiligheidscontroles nog strenger. Tegelijk zijn er naar schatting nog eens 5000 deelnemers bijgekomen. En dat hoge aantal is best mogelijk, want het wordt hier nu echt wel te druk. Voor België is minister Huyttebroeck hier sinds zaterdagavond. Minister Tobback is vandaag aangekomen.

De discussies schakelen nu over naar een hoger, politiek niveau. Nu beginnen de zware strategische manoeuvres, rond de belangrijkste dossiers. Rond de lange termijn en technologieoverdracht zitten de gesprekken op dit moment vast. Het ziet er niet goed uit. De schaakstukken voor het eindspel worden op het bord gezet.

Over ontbossing is net een akkoord bereikt. Papoea Nieuw-Guinea toonde zich alvast ontevreden. PNG was de architect van een voorstel dat in Montréal 2 jaar geleden ontbossing op de agenda zette. De discussie over technologie-overdracht is cruciaal en loopt op dit moment vast in de voorbereidende gesprekken. Als er nu geen akkoord bereikt wordt, kan de discussie pas opnieuw beginnen volgend jaar in Bonn, in het voorjaar. Dat zou zeer schadelijk zijn. Ontwikkelingslanden gebruiken hier zeer sterke termen om hun ontgoocheling over de moeizame gesprekken uit te drukken.

reactiesreageer

aanpasdatum11 december 2007 | Bram Claeys


Akkoord over adaptatiefonds

thema’sKlimaat & energie

10/12
2007

Het eerste belangrijk akkoord is binnen. Hier in Bali moest het Adaptatiefonds geoperationaliseerd worden. Dat is nu gelukt. Het was een bijzonder lastige bevalling.

Aan beide kanten was het geven en nemen, waarbij zowel de industrielanden als de ontwikkelingslanden toegevingen deden. Het werd hoog tijd dat het fonds er kwam. Nu moet er vooral veel geld in, en moeten we met dat geld aan de slag.  

De gevolgen van de klimaatverandering worden voortdurend duidelijker, en zijn vooral in de armste landen al voelbaar. We moeten er dus niet alleen voor zorgen dat de klimaatverandering niet verder uit de hand loopt, maar ons ook verdedigen tegen de impact ervan: droogtes, mislukte oogsten, irrigatieproblemen, overstromingen... En dat kost geld.

Volgens schattingen van Oxfam komen de kosten van adaptatie op 50 miljard US dollar per jaar, en veel meer als de klimaatverandering niet gestopt wordt. Voor die financiering werd het Adaptatiefonds opgericht in Marrakech, tijdens de VN klimaatonderhandelingen in 2001. Het fonds moet geld krijgen door 2% af te houden op de verkoop van CDM-kredieten - een van de koolstofmarkt-mechanismen in het Kyotoprotocol. Het heeft tot vandaag geduurd om het fonds ook een structuur, een bestuur, een secretariaat enzovoort te geven. Tot nu toe was het niet operationeel. Uiteindelijk heeft men een evenwicht bereikt, waarvan we moeten afwachten hoe het in de praktijk zal lopen.

Dat hier nu een akkoord over bereikt is, betekent een positief signaal voor de algemene onderhandelingen. De onderhandelingen werden voor de EU overigens gevoerd door de Belg Jos Buys. Het betekent ook dat de rol van de koolstofmarkt na 2012 nog belangrijker wordt. Om geld in het fonds te krijgen, moeten de CO2-reductiedoelstellingen voor industrielanden na 2012 laag zijn. Anders is er onvoldoende vraag naar CDM-kredieten, en dus ook onvoldoende opbrengst uit de "adaptatieheffing" op de verkoop van die kredieten.

De credibiliteit van de globale deal die vrijdag hopelijk op tafel zal liggen, hangt hier dus rechtstreeks mee samen.

reactiesreageer

aanpasdatum10 december 2007 | Bram Claeys


Nobelprijs of troostprijs?

thema’sKlimaat & energie

10/12
2007

Vandaag is in Oslo de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt aan Al Gore en dr. Rajendra Pachauri van het IPCC. De ceremonie is live uitgezonden hier in Bali, op grote televisieschermen en in de plenaire zalen.

De prijs is een opsteker voor het harde werk van de klimaatwetenschappers van het IPCC, en een erkenning voor de sensibilisering die Al Gore realiseerde voor de klimaatverandering bij het brede publiek. Het is nu dringend tijd om de boodschap te vertalen in zeer concrete teksten, afspraken, doelstellingen.

Met name het vaderland van Gore is hier in Bali opnieuw hard zijn best aan het doen om de boel te verzieken. In tegenstelling overigens tot wat de ambassadeur van de USA in Brussel, Sam Fox, vorige week liet optekenen in Belgische kranten.

De prijs mag dus geen troostprijs worden. Er is beweging in veel van de onderhandelingen die hier lopen, maar het centrale proces over het toekomstig klimaatregime loopt blijkbaar moeizaam. En dat is zeker mee te "danken" aan de USA. Die hier bijvoorbeeld hard hun best doen om hun "Major Emittors Meeting" ding erkend te krijgen als een volwaardig deel van de onderhandelingen. In realiteit is het niet meer dan een lege doos om de onderhandelaars bezig te houden, en zo de echte onderhandelingen te vertragen. Het Witte Huis plant maar liefst 4 MEM vergaderingen tussen nieuwjaar en de zomer van 2008. Ze hebben hier maar liefst 4 lobbyisten rondlopen die niks anders doen dan andere delegaties overtuigen van het nut van de MEM.

[update 11/12: verwijzing naar 2010 klopte niet zoals ik het gisteren hieronder schreef, nu klopt het wel, maar is het nog opmerkelijker] 

In die zin is het overigens opmerkelijk dat Al Gore in Oslo verwees naar 2010 als datum waarop het nieuwe globale klimaatakkoord in werking moet treden, geratificeerd en alles. Dat is wel bijzonder snel, en niet echt realistisch. Wij doen onze uiterste best om te lobbyen 2009 om het akkoord rond te hebben, zodat het tegen 2012 in werking kan treden. Wel positief is dat hij opriep om CO2 duurder te maken, en dat hij dit ziet in een algemene verschuiving van de lasten op arbeid naar energie.

Website van het Nobelprijscomité.

reactiesreageer

aanpasdatum10 december 2007 | Bram Claeys


Suggesties voor speech minister Tobback

thema’sKlimaat & energie

9/12
2007

De onderhandelingen gaan morgen de tweede, laatste, cruciale week in. Vrijdag - of zaterdagmorgen - moet er een akkoord op tafel liggen. Woensdag maken de ministers hun opwachting, en volgen er twee dagen speeches.

Minister Tobback staat donderdagvoormiddag op het programma. Om de onderhandelingen in Bali verder vooruit te helpen, moeten drie elementen in die speech zitten: de industrielanden blijven het voortouw nemen in de strijd tegen klimaatverandering, grote ontwikkelingslanden hebben de afgelopen week interessante en positieve standpunten ingenomen, de industrielanden willen die ondersteunen, met geld en andere middelen.

Wij horen van de G77, de ontwikkelingslanden, dat ze vooral één ding willen horen in de speeches van de ministers van de industrielanden: engagementen – zo concreet mogelijk – en dat ze in ruil daarvoor zelf ook hun deel willen doen.

Dus moet België de vork -25 -40% tegen 2020 voor industrielanden ondersteunen, en kan het verwijzen naar de Europese doelstellingen. Unilateraal -20%, en -30% als andere grote blokken mee doen. Cijfers zijn belangrijk. Dus moeten we ook verwijzen naar de nood om onder 2°C te blijven, en dat daarom de mondiale uitstoot binnen dit en 10 jaar moet aan het zakken zijn.

De ontwikkelingslanden toonden zich constructief – en vooral ook proactief. Zo stuurden ze het proces van technologieoverdracht in een nieuwe en goede richting. China gaf indicaties na 2012 engagementen te willen opnemen. Als de industrielanden zich ook engageren, tot -25 -40%. Een zeer significante verandering van houding. Het is aan ons om die positieve evolutie te erkennen en dus ook te benoemen.

En natuurlijk is het dan logisch om die evolutie verder te ondersteunen door concrete technologische en financiële ondersteuning te bieden, via technologieoverdracht, adaptatie, financiering…

Door zo samen te werken, zou het haalbaar moeten zijn om een deal te sluiten tegen 2009, op de conferentie in Kopenhagen.

Sinds gisteren is er een voorstel van beslissing over post 2012. De tekst staat op de website van het UNFCCC. Het bevat alle elementen die we nodig hebben. Maar er is nog geen akkoord over, en het moet nog veel bijgestuurd worden. ECO geeft daar in zijn maandageditie alvast een reeks suggesties voor. Deze week is het “showtime”, aan de landen om kleur te bekennen. Willen we vooruit of niet?

reactiesreageer

aanpasdatum9 december 2007 | Bram Claeys


Klimaatdag succes

thema’sKlimaat & energie

9/12
2007

De manifestatie op 8 december in Brussel was een succes. Meer dan 3000 mensen trotseerden regen en treinstakingen om op te roepen voor een beter klimaatbeleid. Brussel schakelde zich daarmee in een rij van steden over heel de wereld waar acties en betogingen een duidelijke boodschap aan de onderhandelaars in Bali stuurden: tijd voor resultaten! Ik was er niet bij, van op deze afstand ziet het op de beelden bijzonder plezierig uit. Een heel dikke proficiat, en enorm bedankt voor de steun, aan alle deelnemers!

Reportage over de manifestatie op vrtnieuws en Indymedia.  

reactiesreageer

aanpasdatum9 december 2007 | Bram Claeys


Canada met torpedo in de koffer naar Bali

thema’sKlimaat & energie

8/12
2007

Een vandaag “gelekte” nota van de Canadese regering toont expliciete instructies voor de Canadese onderhandelaars om de gesprekken te torpederen. Ze moeten eisen dat de ontwikkelingslanden onmiddellijk bindende absolute reductiedoelstellingen opnemen na 2012.

Een zet die gegarandeerd de G77 de gordijnen injaagt, en op dit moment ook totaal niet aan de orde is. Canada wil verder zijn “bijzondere nationale omstandigheden” erkend zien als een excuus voor een zwakkere doelstelling. Lees: ze willen hun teerzanden ongehinderd kunnen exploiteren. Een van de meest vervuilende energiebronnen die we op deze aardbol kunnen vinden.

Onze Canadese collega, Stephen Guilbault zei: “Canada probeert de geschiedenis te herschrijven, en de inspanning om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen op de schouders van de armste landen leggen.” Een van de basisprincipes van het Klimaatverdrag is net dat de industrielanden het voortouw moeten nemen…

Ontwikkelingslanden, en zeker landen als China, India, Brazilië, moeten zeker inspanningen leveren om de groei van hun emissies significant te vertragen. Maar nu vergelijkbare inspanningen vragen als die van industrielanden, is geen optie. Net vandaag noemde dr. Pachauri, voorzitter van het IPCC, de Canadese regering “a government of sceptics”.

Deze week was de houding van Canada al niet bijzonder constructief, maar hiermee bereikt ze een nieuw dieptepunt. Daarom drie fossielen van de dag voor Canada vandaag.

Overigens een gewone werkdag vandaag in Bali. Zelf heb ik niks gemerkt van Global Climate day activiteiten hier. Heel de dag aan het rondcrossen geweest. Ik hoor dat de treinen staken in België, hopelijk lijdt de klimaatmanifestatie in Brussel er niet te veel onder.

 

reactiesreageer

aanpasdatum8 december 2007 | Bram Claeys


Raakt technologie eindelijk waar ze moet raken?

thema’sKlimaat & energie

8/12
2007

“Old faces, leave your old skin behind, we’re in SBI now”, met deze gevleugelde woorden opende de Ugandese co-voorzitter Philip Gwage de contactgroep over technologieoverdracht vanmorgen.

Dat de vergadering doorging was op zich al een mooi resultaat. Het verloop van de vergadering zou nog interessanter worden. De uitspraak van de co-voorzitter volgde op een allegorie over slangen die vervellen, en oude gezichten die in deze nieuwe vergadering opdoken. De vergadering was het resultaat van een onverwacht manoeuvre eerder deze week van de groep ontwikkelingslanden, de G77.

De overdracht van technologie is een heel belangrijk element van het Kyotoprotocol. Industrielanden moeten ontwikkelingslanden helpen om hun economie koolstofarmer te maken, door ze nieuwe, propere, zuinige technologie te bezorgen. Niettegenstaande zijn belang, raakte dit deel van het protocol nooit echt van de grond. Te weinig geld, te veel debatten. Toch blijft iedereen altijd benadrukken dat er dringend vooruitgang nodig is. De Europese Unie noemde technologie-overdracht een van de bouwblokken voor Bali.

De G77 vatte dinsdag de koe bij de horens, en vroeg om de bespreking van technologie ook onder de hoofding van de Subsidiary Body for Implementation (SBI) te houden. Zonder in te gaan op de saaie proceduredetails, komt dit neer op een veel belangrijker plek op de agenda van zo’n klimaatconferentie. Een strategische zet dus, die ze na veel discussie ook binnen haalden.

En vandaag ging de eerste vergadering onder SBI dan door. In een – opnieuw – volgepakte tent, ontspon zich een geweldig interessante discussie. Daarbij legde de G77 een concreet voorstel van beslissing op tafel, waarop de EU (bij monde van de Belg Bernard Mazijn) hier voorzichtig positief op inging, Japan zich zowaar afscheidde van de traditioneel blokkerende partijen, zodat Canada en de USA een beetje verweesd achter bleven. Inhoudelijk kwamen in de discussie alle belangrijke thema’s aan bod. China – nooit verlegen om grote woorden – liet noteren dat “we are looking for a breakthrough”. 

Dat was een beetje voorbarig, we zijn er nog niet. Ook het voorstel van de G77 zelf is nog voor veel verbetering vatbaar. Maar de hoop dat we eind volgende week een belangrijke stap voorwaarts zetten op dit cruciale thema, is dit keer gerechtvaardigd.

.

 

reactiesreageer

aanpasdatum8 december 2007 | Bram Claeys


Vers van de pers: lijst met landenrangschikking klimaatinspanningen

thema’sKlimaat & energie

7/12
2007

Zweden staat opnieuw eerste in de Climate Change Performance Index (CCPI 2008). Germanwatch en CAN Europe publiceren deze lijst voor de derde keer. De analyse behandelt 56 industrielanden en opkomende economieën, die samen instaan voor meer dan 90% van de wereldwijde emissies.

Het gemiddelde land op de lijst scoort niet denderend, ook Zweden haalt eigenlijk geen topscore (65%). België staat 12de in de lijst. Op de persconferentie deze morgen in Bali kreeg de CCPI heel veel aandacht.

Interessant aan de lijst is dat ze twee overwegingen combineert. Je kunt het allemaal nalezen op de website van Germanwatch. Het grootste deel van de punten is gebaseerd op harde cijfers: hoe evolueert de uitstoot van CO2 in de transport, hoe snel groeit hernieuwbare energie, hoe ver is het land verwijderd van zijn Kyoto-doelstelling… Daarnaast komt ook het klimaatbeleid van een land in beeld, zowel internationaal als nationaal. Experts uit de verschillende landen leveren daarvoor input.

Belangrijke Europese landen als Duitsland, Hongarije en het Verenigd Koninkrijk handhaven hun positie in de top 10. Dat ze opkomende economieën als Mexico, India en Brazilië naast zich vinden is bijzonder opvallend. Rode lantaarns zijn Saoudi-Arabië, USA en Australië (de score dateert natuurlijk van voor de aardverschuiving van de laatste verkiezingen down under). De algemene conclusie is toch dat de internationale gemeenschap nog niet op spoor zit om de klimaatverandering onder controle te houden, om de opwarming van de temperatuur onder 2°C te houden.

België staat op de 12de plaats, na Argentinië en Letland, maar boven Noorwegen of Nederland…  Ons land krijgt goede punten voor de evolutie van de uitstoot in de elektriciteitsector, die inderdaad daalde, omdat we meer stroom invoeren, en minder steenkool gebruiken. Goede punten ook voor de luchtvaart, als gevolg van de daling na het failliet van Sabena (dus niet echt als gevolg van klimaatbeleid). Goede punten verder voor de uitstoot in de bedrijven, waar we dalingen realiseerden door meer efficiëntie, en filters die F-gassen en lachgas vernietigen. Wat het klimaatbeleid betreft, wordt de houding van België op het internationale politieke forum geapprecieerd. Het nationale beleid heel wat minder. Niet verwonderlijk, want een van de belangrijke punten waar we slecht scoren is de mate waarin we richting Kyotodoelstelling evolueren. En daar zijn we niet goed bezig. Ook op de ontwikkeling van hernieuwbare energie scoren we miserabel.

Eerlijk gezegd denk ik dat er nog ruimte voor verbetering is in de analyse. Zo zou je eigenlijk rekening moeten houden met de mate waarin het beleid van een land het reductiepotentieel in sectoren gebruikt en niet alleen kijkt naar de evolutie van de uitstoot. Iets om verder op te nemen met de mensen van Germanwatch.

reactiesreageer

aanpasdatum7 december 2007 | Bram Claeys


Wetenschappers doen politieke oproep

thema’sKlimaat & energie

7/12
2007

Opmerkelijk nieuws uit Bali gisteren: 200 wetenschappers, van wie velen lid van het IPCC zijn, gaven de onderhandelaars een duidelijke boodschap mee. “Gebaseerd op de huidige wetenschappelijke inzichten, moeten de wereldwijde broeikasgasemissies met minstens 50% verminderen tegen 2050, in vergelijking met 1990. (…) Om onder 2°C te blijven, moet de uitstoot pieken binnen dit en 10 tot 15 jaar, dus is er geen tijd te verliezen.” Opmerkelijk, want wetenschappers blijven gewoonlijk ver van politieke uitspraken.

 

Jean-Pascal van Ypersele, lid van de Belgische delegatie, en prominent IPCC-lid, staat niet bij de ondertekenaars van de verklaring. Als mede-onderhandelaar is de oproep mee tot hem gericht, wat het lastig maakte te tekenen. Twee van zijn collega’s aan de UCL tekenden wel.

De USA weigert ondertussen de verklaring te lezen… Anders zouden ze er op moeten reageren.

 

reactiesreageer

aanpasdatum7 december 2007 | Bram Claeys


Het droeve lot van de trage trekker

thema’sKlimaat & energie

5/12
2007

Een van de leuke dingen aan deze conferentie is om de dynamiek van onderhandelingen te volgen. Landen moeten kleur bekennen, maar tegelijk niet teveel prijs geven. Anders spelen ze hun onderhandelingsmarge kwijt. Deze voormiddag toonde de EU wat het betekent om VN-onderhandelingen te trekken. De grote conferentiezaal zat afgeladen vol, met waarnemers op de grond en tegen de muren. Op de agenda stonden de eerste gesprekken over de “review of the protocol”, het vervolg op het Kyotoprotocol.

Een van de centrale discussies hier in Bali, gaat over het klimaatbeleid na 2012. De dans werd geopend door Zuid-Afrika, gevolgd door Australië. Wat volgde was de ene bijzonder mistige verklaring na de andere. In de tussenkomsten was het zoeken naar dat ene bijwoord, die ene nieuwe term die een verandering of verduidelijking van positie aangeeft. In vergelijking daarmee was de tussenkomst van Portugal, in naam van de EU, verfrissend concreet.  

De EU wil dat de koolstofmarkt centraal blijft, dat de private sector een grotere rol krijgt, dat andere sectoren (lees: lucht- en scheepvaart) in beeld komen, dat ook de link wordt gelegd naar de andere belangrijke discussies hier op Bali – integratie dus… Alleen Tuvalu, dat spreekt voor de kleine eilanden die dreigen te verdwijnen in de oceaan, raakte op een dergelijk niveau in zijn bijdrage.

En toch. De meeste speeches waren een heel pak constructiever dan 2 jaar geleden. Er is dus hoop. Al is verre van alles in kannen en kruiken. Saoudi-Arabië scoorde weer hoge punten op de onzin-schaal, met een klaagzang over te grote focus op CO2 als broeikasgas, en een waarschuwing om de agenda niet te overladen met vragen over energieveiligheid – en dat terwijl ze zelf agendabijters zijn… Ook viel op dat heel veel landen hoge verwachtingen hebben van CO2-opslag onder de grond (CCS). Een gevaarlijke houding, want deze technologie roept talloze vragen op over kosten, haalbaarheid, technologie,… En vooral ook een technologie die ons vast dreigt te zetten in nog meer steenkool.

We hebben dus redenen om onze hoop te zetten op de EU. En toch… blijft de instelling van de EU bijzonder voorzichtig, afwachtend… We horen de EU eigenlijk niet zoveel in de talrijke vergaderingen. Dus krijgt ook de EU kritiek te slikken. Het droeve lot van de trage trekker.

Want het klimaat wacht niet op de uitkomst van vergaderingen, dat verandert gewoon onverstoord verder.

Kort lexicon van de landengroepen in Bali:

  • EU = EU, geleid door voorzitter (actueel Portugal)
  • Umbrella Group = losvaste groep met USA, Australië, Nieuw-Zeeland, Canada, Japan, IJsland, Noorwegen, Rusland…
  • G77+China = groep van meer dan 130 ontwikkelingslanden
  • Environmental Integrity Group = nieuwe groep met Zwitserland, Mexico, Zuid-Korea…
  • AOSIS = kleine eilandstaten
  • LDC = MOL = minst ontwikkelde landen
  • OPEC = olielanden 

reactiesreageer

aanpasdatum5 december 2007 | Bram Claeys


Geen klimaatmanifestatie in Bali

thema’sKlimaat & energie

5/12
2007

Zaterdag 8 december is wereldwijd een dag van actie voor het klimaat. In Brussel organiseren we een grote klimaatmanifestatie, een klimaatmarkt en klimaatconcerten - allen daarheen. Over heel de wereld vinden er gelijkaardige acties plaats, behalve in Bali. Want de Indonesische politie heeft de aanvraag voor manifestaties geweigerd.

In de plaats daarvan mag er in een conferentiecentrum, annex hotel een eind van de plaats van de onderhandelingen, een bijeenkomst doorgaan. Met standjes, toespraken enzovoort. De beveiliging is redelijk indrukwekkend, met gewapende militairen en metaaldetectoren om iedere hoek. Niet helemaal verwonderlijk - gegeven de aanslagen niet zo lang geleden en de actuele politieke situatie.

Maar dat er totaal geen demonstratie door kan gaan, is toch wel zeer jammer. Het belangrijkste doelpubliek van de actiedag, riskeert het grotendeels via de internationale media te moeten merken. Nog een reden om er zaterdag in Brussel een succes en een groot feest van te maken.

Alle info over de manifestatie en de activiteiten in Brussel vind je op de website van de Klimaatcoalitie.  

Op de site van de Global Climate Campaign staat info over de acties in andere steden over heel de wereld. In maar liefst 84 landen worden acties voorbereid.

reactiesreageer

aanpasdatum5 december 2007 | Bram Claeys


Japan 3x fossiel van de dag

thema’sKlimaat & energie

4/12
2007

De tweede dag van de conferentie, en de eerste dag met echte onderhandelingen. Voor de delegatie ook de eerste Belgische coördinatievergadering, 's morgens bij het ontbijt. Op dit moment bestaat de delegatie nog maar uit 13 leden, uiteindelijk zouden er dat 32 moeten worden. Bij die 13 dan nog 4 maatschappelijke middenvelders.

Bepaalde agenda-items van de onderhandelingen kunnen we niet volgen, omdat we niet met genoeg zijn. Die onderhandelingen verliepen overigens minder vlot dan de sfeer gisteren had laten verhopen. 

Zo liepen de gesprekken over ontbossing stroever dan misschien kon worden gehoopt. Het vermijden van ontbossing is ontzettend belangrijk, ze veroorzaken 20% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Waarnemers denken dat het pas volgende week zal zijn, als de ministers aankomen, dat er knopen zullen kunnen worden doorgehakt.

En Japan slaagde erin om vandaag maar liefst 3 keer de "fossiel van de dag" te krijgen. Dat is een prijs die de milieubeweging iedere dag uitreikt aan landen die zich bijzonder onverdienstelijk maakten. Japan viel in de prijzen omdat het nota bene op de verjaardag van het Kyoto protocol, "vergat" om bindende reductiedoelstellingen te vermelden als een noodzakelijk element in het toekomstig klimaatbeleid. Daarmee speelt het in de kaarten van de USA en Rusland. En de Japanners lagen ook bijzonder dwars over de plaats die een bepaald item op de agenda van de onderhandelingen moest krijgen. Ja, om maar te zeggen dat details niet altijd details zijn, details kunnen strategisch verstrekkende gevolgen hebben.

Zo'n fossiel van de dag krijgt overigens veel persaandacht hier in Bali. Ze komen gewoonlijk vrij hard aan bij het doelwit. Misschien een ideetje voor de volgende Vlaamse klimaatconferentie...

 

reactiesreageer

aanpasdatum4 december 2007 | Bram Claeys


Bali begint goed

thema’sKlimaat & energie

3/12
2007

Dag één op de klimaatonderhandelingen van de Verenigde Naties in Bali. En al meteen positief nieuws. De Australische vertegenwoordiger Howard Bamsey kreeg minutenlang applaus bij zijn aankondiging dat Australië het Kyotoprotocol zal ondertekenen.

Op dat moment had de delegatie van de USA de zaal verlaten. Niet weinig symbolisch, de USA staan vandaag meer dan ooit geïsoleerd, als enige industrieland dat niet mee wil stappen in het protocol. De sfeer in de conferentiezaal zat dus al meteen goed (al zal de prachtige omgeving er ook wel voor iets tussen zitten).

Australië kondigde overigens ook aan de strijd tegen klimaatverandering te willen leiden, en de eigen uitstoot te verminderen met 60% tegen 2050. Het komt er nu op aan verder te bouwen op deze dynamiek.

Meer dan tienduizend vertegenwoordigers van overheden, parlementen, NGO's, bedrijven... verzamelen hier om te discussiëren over de toekomst van het klimaatbeleid. Eind volgende week moeten er resultaten op tafel liggen. Of zoals de Indonesische vertegenwoordiger het uitdrukte: "de verloving moet officieel zijn", zodat we in 2009 kunnen trouwen. In 2009 moet het vervolgakkoord op het Kyotoprotocol af zijn.

Verder was deze dag vooral een start van de onderhandelingen. De namiddag startte al meteen met gesprekken in de verschillende werkgroepen, maar nieuws viel daar nog niet te rapen. Iedereen zoekt zijn weg, inclusief ondergetekende, de netwerken moeten nog gerodeerd geraken... Houd deze blog in het oog.

reactiesreageer

aanpasdatum3 december 2007 | Bram Claeys